Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः

Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction

मनोदेहसमुत्थाभ्यां दुःखाभ्यामर्दितं जगत्‌ । तयोव्याससमासा भ्यां शमोपायमिमं शृणु,“सारा जगत्‌ मानसिक और शारीरिक दु:खोंसे पीडित है। उन दोनों प्रकारके दुःखोंकी शान्तिका यह उपाय संक्षेप और विस्तारसे सुनिये

manodehasamutthābhyāṃ duḥkhābhyām arditaṃ jagat | tayor vyāsasamāsābhyāṃ śamopāyam imaṃ śṛṇu |

Waiśampāyana berkata: “Seluruh dunia ditimpa dua macam penderitaan—yang timbul dari batin (pikiran) dan yang timbul dari raga (tubuh). Kini dengarkan upaya untuk menenteramkan keduanya, dijelaskan secara ringkas dan juga lebih terperinci.”

मनःmind
मनः:
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Nominative, Singular
देहbody
देह:
TypeNoun
Rootदेह
FormMasculine, Nominative, Singular
समुत्थाभ्याम्arising from (the two)
समुत्थाभ्याम्:
Karana
TypeAdjective
Rootसमुत्थ (सम्+उत्+स्था)
FormNeuter, Instrumental, Dual
दुःखाभ्याम्by/with two sufferings
दुःखाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Instrumental, Dual
अर्दितम्afflicted, tormented
अर्दितम्:
TypeAdjective
Rootअर्द्
FormNeuter, Nominative, Singular
जगत्the world
जगत्:
Karta
TypeNoun
Rootजगत्
FormNeuter, Nominative, Singular
तयोःof those two
तयोः:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Genitive, Dual
व्यासdetailed exposition
व्यास:
TypeNoun
Rootव्यास
FormMasculine, Accusative, Singular
समासाभ्याम्by (means of) two summaries / in brief (and ...)
समासाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootसमास
FormMasculine, Instrumental, Dual
शमpacification, cessation
शम:
TypeNoun
Rootशम
FormMasculine, Accusative, Singular
उपायम्means, method
उपायम्:
Karma
TypeNoun
Rootउपाय
FormMasculine, Accusative, Singular
इमम्this
इमम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
शृणुhear, listen
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
jagat (the world)