Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Bhāgīratha’s Tapas and the Petition to Gaṅgā (गङ्गावतरण-प्रसङ्गः)

त्वयि क्षमा च धर्मश्न सत्यं चापि प्रतिक्ठितम्‌ । त्वया कृतार्थ: सगर: पुत्रवांश्व त्वया पिता,तब मुनिश्रेष्ठ महातेजस्वी कपिलने अंशुमान्से कहा--“अनघ! तुम्हारा कल्याण हो। तुम जो कुछ माँगते हो वह सब तुम्हें दूँगा। तुममें क्षमा, धर्म और सत्य सब कुछ प्रतिष्ठित है। तुम-जैसे पौत्रको पाकर राजा सगर कृतार्थ हैं और तुम्हारे पिता तुम्हींसे वस्तुतः पुत्रवान्‌ हैं

tvayi kṣamā ca dharmaś ca satyaṃ cāpi pratiṣṭhitam | tvayā kṛtārthaḥ sagaraḥ putravāṃś ca tvayā pitā ||

Dalam dirimu teguh bersemayam kesabaran, dharma, dan kebenaran. Melalui dirimu Raja Sagara mencapai kepenuhan; dan melalui dirimu ayahmu sungguh diberkahi dengan putra yang layak.

त्वयिin you
त्वयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Saptami, Ekavacana
क्षमाforbearance, forgiveness
क्षमा:
Karta
TypeNoun
Rootक्षमा
FormStri, Prathama, Ekavacana
and
:
TypeIndeclinable
Root
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormPum, Prathama, Ekavacana
and
:
TypeIndeclinable
Root
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्य
FormNapumsaka, Prathama, Ekavacana
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
प्रतिष्ठितम्established, firmly set
प्रतिष्ठितम्:
TypeVerb
Rootप्रतिष्ठा (प्रति-स्था)
FormNapumsaka, Prathama, Ekavacana, क्त (past passive participle)
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Tritiya, Ekavacana
कृतार्थःfulfilled, having achieved his purpose
कृतार्थः:
TypeAdjective
Rootकृतार्थ
FormPum, Prathama, Ekavacana
सगरःSagara (king)
सगरः:
Karta
TypeNoun
Rootसगर
FormPum, Prathama, Ekavacana
पुत्रवान्possessing a son; blessed with a son
पुत्रवान्:
TypeAdjective
Rootपुत्रवत्
FormPum, Prathama, Ekavacana
and
:
TypeIndeclinable
Root
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Tritiya, Ekavacana
पिताfather
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormPum, Prathama, Ekavacana

सगर उवाच

S
Sagara