Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

सगरोपाख्यानम् — कपिलकोपः, अंशुमतः विनयः, तथा भगीरथपरम्परा

Sagara Upākhyāna: Kapila’s Wrath, Aṃśumān’s Reverence, and the Bhāgīratha Line

युधिछिर उवाच कथं वै ज्ञातयो ब्रह्मन्‌ कारणं चात्र कि मुने । कथं समुद्र: पूर्णश्ष भगीरथप्रतिश्रयात्‌,युधिष्ठिरने पूछा--“ब्रह्मन्‌! भगीरथके कुटुम्बीजन समुद्रकी पूर्तिमें निमित्त क्योंकर बने? मुने! उनके निमित्त बननेका कारण क्या है? और भगीरथके आश्रयसे किस प्रकार समुद्रकी पूर्ति हुई?

Yudhiṣṭhira uvāca—kathaṁ vai jñātayo brahman kāraṇaṁ cātra kiṁ mune | kathaṁ samudraḥ pūrṇaś ca bhagīratha-pratiśrayāt ||

Yudhiṣṭhira berkata: “Wahai Brahmana, bagaimana para kerabat menjadi sebab dalam perkara ini, dan karena alasan apa, wahai resi? Dan bagaimana samudra menjadi penuh berkat sandaran Bhagiratha?”

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
ज्ञातयःkinsmen/relatives
ज्ञातयः:
Karta
TypeNoun
Rootज्ञाति
FormMasculine, Nominative, Plural
ब्रह्मन्O Brahman (sage)
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
कारणम्cause/reason
कारणम्:
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
किम्what
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
मुनेO sage
मुने:
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Vocative, Singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
समुद्रःthe ocean
समुद्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसमुद्र
FormMasculine, Nominative, Singular
पूर्णःfilled/full
पूर्णः:
TypeAdjective
Rootपूर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
भगीरथ-प्रतिश्रयात्from/through Bhagiratha's support/refuge
भगीरथ-प्रतिश्रयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootभगीरथप्रतिश्रय
FormMasculine, Ablative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhagīratha
S
samudra (ocean)
B
brahman (addressed Brahmin)
M
muni (addressed sage)