Subhadrā-vilāpaḥ — Subhadrā’s Lament for Abhimanyu
Droṇa-parva 55
व्यास उवाच तथा भविष्यतीत्युक्ते जज्ञे तस्येप्सित: सुतः ।। काजञ्चनस्याकर: श्रीमान् प्रसादाच्च सुकाड्क्षित: । अपतत् तस्य नेत्रा भ्यां रुदतस्तस्य नेत्रजम् ।।) सुवर्णष्ठीविरित्येव॑ं तस्य नामाभवत् कृतम् | तस्मिन् वरप्रदानेन वर्धयत्यमितं धनम्,व्यासजी कहते हैं--राजन्! तब मुनिने कहा--'ऐसा ही होगा'। उनके ऐसा कहनेपर राजाको मनोवांछित पुत्र प्राप्त हुआ। मुनिके प्रसादसे वह शोभाशाली पुत्र सुवर्णकी खान निकला। राजा वैसा ही पुत्र चाहते थे। रोते समय उसके नेत्रोंसे सुवर्णमय आँसू गिरता था। इसीलिये उस पुत्रका नाम सुवर्णष्ठीवी प्रसिद्ध हो गया। वरदानके प्रभावसे वह अनन्त धनराशिकी वृद्धि करने लगा
vyāsa uvāca tathā bhaviṣyatīty ukte jajñe tasyepsitaḥ sutaḥ | kāñcanasyākaraḥ śrīmān prasādāc ca sukāṅkṣitaḥ | apatat tasya netrābhyāṁ rudatas tasya netrajam | suvarṇaṣṭhīvir ity evaṁ tasya nāmābhavat kṛtam | tasmin varapradānena vardhayaty amitaṁ dhanam |
Vyāsa berkata: Ketika sang resi menyatakan, “Demikianlah akan terjadi,” raja pun memperoleh putra yang didambakannya. Berkat anugerah resi, anak yang elok itu laksana tambang emas; saat ia menangis, air mata keemasan jatuh dari matanya. Karena itu ia dikenal dengan nama Suvarṇaṣṭhīvin. Dengan daya anugerah itu, ia terus menambah kekayaan yang tak terukur.
व्यास उवाच
The passage highlights the potency of a sage’s boon and the extraordinary results it can produce, while implicitly warning that wealth gained through desire should be governed by dharma—used responsibly rather than becoming an end in itself.
Vyāsa narrates that a king receives a long-desired son after a sage confirms a boon. The child’s tears are golden, earning him the name Suvarṇaṣṭhīvin, and the boon causes the family’s wealth to grow without measure.