Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

पश्यतस्तव पुत्रस्य कर्णस्य च महात्मन: । ग्रस्तमाचार्यमुख्येन धृष्टद्युम्मममोचयत्‌,परंतु उस बाणको शिनिप्रवर सात्यकिने महामना कर्ण और आपके पुत्रके देखते-देखते दस तीखे बाणोंसे काट डाला और आचार्यप्रवरके द्वारा प्राणसंकटमें पड़े हुए धृष्टद्युम्नको छुड़ा लिया

sañjaya uvāca | paśyatas tava putrasya karṇasya ca mahātmanaḥ | grastam ācāryamukhyena dhṛṣṭadyumnam amocayat |

Sañjaya berkata: Ketika putramu dan Karṇa yang berhati agung menyaksikan, Sātyaki—yang terdepan di antara Śini—menebas misil itu dengan sepuluh anak panah tajam dan membebaskan Dhṛṣṭadyumna yang telah dicengkeram dan dibawa ke ambang maut oleh guru utama Droṇa.

पश्यतःwhile seeing / in the presence of
पश्यतः:
Adhikarana
TypeKridanta
Rootपश्यत् (√दृश्)
FormMasculine, Genitive, Singular
तवof you / your
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
पुत्रस्यof (your) son
पुत्रस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Genitive, Singular
कर्णस्यof Karna
कर्णस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
महात्मनःof the great-souled (one)
महात्मनः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
ग्रस्तम्seized / caught
ग्रस्तम्:
Karma
TypeKridanta
Rootग्रस्त (√ग्रस्)
FormMasculine, Accusative, Singular
आचार्य-मुख्येनby the foremost teacher
आचार्य-मुख्येन:
Karana
TypeNoun
Rootआचार्य + मुख्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
धृष्टद्युम्नम्Dhrishtadyumna
धृष्टद्युम्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृष्टद्युम्न
FormMasculine, Accusative, Singular
अमोचयत्released / freed
अमोचयत्:
Karta
TypeVerb
Root√मुच्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Duryodhana (implied by 'your son')
K
Karna
S
Satyaki
D
Dhrishtadyumna
D
Drona

Educational Q&A

Even amid ruthless warfare, dharma often appears as steadfast protection of one’s ally: Satyaki’s swift intervention emphasizes loyalty, courage, and the duty to rescue a comrade in immediate peril, even under the gaze of formidable opponents.

Drona has seized/overpowered Dhrishtadyumna, placing him in grave danger. Satyaki, a leading Shini warrior, counters by cutting down the threatening weapon/attack with ten sharp arrows and thereby frees Dhrishtadyumna, all while Duryodhana’s side and Karna witness the act.