Adhyaya 40

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितार्या पूर्वविभागे एकोनचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच स रथो ऽधिष्ठितो देवैरादित्यैर्वसुभिस्तथा / गन्धर्वैरप्सरोभिश्च ग्रामणीसर्पराक्षसैः

Demikianlah, dalam Śrī Kūrma Purāṇa, pada Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā bagian Pūrvabhāga, (berlangsung) bab ke-39. Sūta bersabda: Kereta itu dinaiki para dewa—para Āditya dan Vasu—bersama Gandharva, Apsaras, para pemimpin pasukan, para Nāga, dan para Rākṣasa.

Verse 2

धातार्ऽयमाथ मित्रश्च वरुणः शक्र एव च / विवस्वानथ पूषा च पर्जन्यश्चांशुरेव च

Dhātṛ, Aryaman, Mitra, Varuṇa, dan Śakra; juga Vivasvān, Pūṣan, Parjanya, serta Aṃśu—para dewa inilah yang disebutkan di sini.

Verse 3

भगस्त्वष्टा च विष्णुश्च द्वादशैते दिवाकराः / आप्यायन्ति वै भानुं वसन्तादिषु वै क्रमात्

Bhaga, Tvaṣṭṛ, dan Viṣṇu—mereka inilah dua belas Divākara (Āditya). Secara berurutan, pada musim semi dan seterusnya, mereka menutrisi serta menguatkan Surya.

Verse 4

पुलस्त्यः पुलहश्चात्रिर्वसिष्ठश्चाङ्गिरा भृगुः / भरद्वाजो गौतमश्च कश्यपः क्रतुरेव च

Pulastya, Pulaha, Atri, Vasiṣṭha, Aṅgiras, Bhṛgu, Bharadvāja, Gautama, Kaśyapa, dan Kratu—para maharṣi ini disebutkan di sini secara berurutan.

Verse 5

जमदग्निः कौशिकश्च मुनयो ब्रह्मवादिनः / स्तुवन्ति देवं विविधैश्छन्दोभिस्ते यथाक्रमम्

Jamadagni dan Kauśika—para muni pengajar Brahman—memuji Tuhan dengan beragam metrum Weda, masing-masing menurut urutan.

Verse 6

रथकृच्च रथौज्श्च रथचित्रः सुबाहुकः / रथस्वनो ऽथ वरुणः सुषेणः सेनजित् तथा

Dan ada pula Rathakṛt dan Rathaujā; Rathacitra dan Subāhuka; kemudian Rathasvana; juga Varuṇa; Suṣeṇa serta Senajit.

Verse 7

तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश्च रथजित् सत्यजित् तथा / ग्रामण्यो देवदेवस्य कुर्वते ऽभीशुसंग्रहम्

Tārkṣya, Ariṣṭanemi, Rathajit, Satyajit, dan Grāmaṇya—para pelayan Dewa segala dewa ini menghimpun serta menata tali kekang dan perlengkapan kereta Tuhan.

Verse 8

अथ हेतिः प्रहेतिश्च पौरुषेयो वधस्तथा / सर्पो व्याघ्रस्तथापश्च वातो विद्युद् दिवाकरः

Berikutnya: senjata dan penangkal senjata; juga kematian akibat perbuatan manusia; demikian pula ular, harimau, dan ternak; serta angin, kilat, dan matahari (Divākara).

Verse 9

ब्रह्मोपेतश्च विप्रेन्द्रा यज्ञोपेतस्तथैव च / राक्षसप्रवरा ह्येते प्रयान्ति पुरतः क्रमात्

Wahai brahmana utama, mereka yang berteguh dalam brahma-vrata (tata Veda) dan yang mantap dalam laku yajña—para raksasa mulia ini berjalan di depan, berurutan satu demi satu.

Verse 10

वासुकिः कङ्कनीरश्च तक्षकः सर्पपुङ्गवः / एलापत्रः शङ्खपालस्तथैरावतसंज्ञितः

Vāsuki, Kaṅkanīra, Takṣaka sang pemuka para ular; juga Elāpatra, Śaṅkhapāla, serta yang dikenal bernama Airāvata—mereka inilah (para nāga) yang disebut.

Verse 11

धनञ्जयो महापद्मस्तथा कर्कोटको द्विजाः / कम्बलाश्वतरश्चैव वहन्त्येनं यथाक्रमम्

Wahai para dwija, Dhanañjaya, Mahāpadma, Karkoṭaka, juga Kambala dan Aśvatara—para nāga agung ini mengusungnya menurut urutan.

Verse 12

तुम्बुरुर्नारदो हाहा हूहूर्विश्वावसुस्तथा / उग्रसेनो वसुरुचिरर्वावसुरथापरः

Tumburu dan Nārada hadir; demikian pula Hāhā, Hūhū, dan Viśvāvasu. Ugrasena, Vasuruci, serta Vāvasuratha pun ada di sana.

Verse 13

चित्रसेनस्तथोर्णायुर्धृतराष्ट्रो द्विजोत्तमाः / सूर्यवर्चा द्वादशैते गन्धर्वा गायतां वराः / गायन्ति विविधैर्गानैर्भानुं षड्जादिभिः क्रमात्

Wahai dwija utama, Citraseṇa, Orṇāyu, Dhṛtarāṣṭra, dan Sūryavarcā—kedua belas Gandharva ini, para penyanyi unggul, melantunkan pujian kepada Bhānu (Surya) dengan beragam nyanyian menurut urutan nada mulai dari Ṣaḍja.

Verse 14

क्रतुस्थलाप्सरोवर्या तथान्या पुञ्जिकस्थला / मेनका सहजन्या च प्रम्लोचा च द्विजोत्तमाः

Wahai dwijottama, disebut Apsarā utama bernama Kratusthalā, juga yang lain Puñjikasthalā; demikian pula Menakā, Sahajanyā, dan Pramlocā.

Verse 15

अनुम्लोचा घृतीची च विश्वाची चोर्वशी तथा / अन्या च पूर्वचित्तिः स्यादन्या चैव तिलोत्तमा

Anumlocā, Ghṛtācī, Viśvācī, dan Urvaśī; juga yang lain bernama Pūrvacitti, serta yang lain lagi Tilottamā.

Verse 16

ताण्डवैर्विविधैरेनं वसन्तादिषु वै क्रमात् / तोषयन्ति महादेवं भानुमात्मानमव्ययम्

Dengan berbagai tarian tāṇḍava, menurut urutan musim mulai dari musim semi, mereka menyenangkan Mahādeva—Dia sendiri adalah Bhānu, Ātman yang tak binasa.

Verse 17

एवं देवा वसन्त्यर्के द्वौ द्वौ मासौ क्रमेण तु / सूर्यमाप्याययन्त्येते तेजसा तेजसां निधिम्

Demikian para dewa, menurut urutan, tinggal di dalam Arka (Matahari) dua bulan demi dua bulan; dan dengan sinar mereka, mereka menyuburkan Matahari, gudang segala kemilau.

Verse 18

ग्रथितैः स्वैर्वचोभिस्तु स्तुवन्ति मुनयो रविम् / गन्धर्वाप्सरसश्चैनं नृत्यगेयैरुपासते

Para resi memuji Ravi dengan ucapan mereka yang tersusun indah; dan para Gandharva serta Apsarā memuja-Nya melalui tari dan nyanyian.

Verse 19

ग्रामणीयक्षभूतानि कुर्वते ऽभीषुसंग्रहम् / सर्पा वहन्ति देवेशं यातुधानाः प्रयान्ति च

Bersama para pemimpin mereka, rombongan yakṣa dan bhūta menghimpun cahaya laksana mengumpulkan sinar. Ular‑ular mengusung Dewa‑Īśvara, dan para yātudhāna pun turut berjalan dalam arak‑arakan suci itu.

Verse 20

बालखिल्या नयन्त्यस्तं परिवार्योदयाद् रविम् / एते तपन्ति वर्षन्ति भान्ति वान्ति सृजन्ति च / भूतानामशुभं कर्म व्यपोहन्तीह कीर्तिताः

Para resi Bālakhilya, mengelilingi Surya saat terbit, menuntunnya hingga terbenam. Mereka memberi panas, menurunkan hujan, bersinar, berhembus laksana angin, dan juga melahirkan ciptaan; di sini mereka dipuji sebagai penghalau karma buruk makhluk hidup.

Verse 21

एते सहैव सूर्येण भ्रमन्ति दिवि सानुगाः / विमाने च स्थितो नित्यं कामगे वातरंहसि

Para pengiring ini bersama Surya senantiasa beredar di langit. Dan Surya, tetap berada di wahananya yang surgawi, bergerak sesuka kehendak dan secepat angin, melintasi angkasa.

Verse 22

वर्षन्तश्च तपन्तश्च ह्लादयन्तश्च वै प्रजाः / गोपयन्तीह भूतानि सर्वाणीहायुगक्षयात्

Mereka menurunkan hujan, memberi panas, dan menggembirakan makhluk; di dunia ini mereka melindungi semua makhluk hingga akhir yuga.

Verse 23

एतेषामेव देवानां यथावीर्यं यथातपः / यथायोगं यथासत्त्वं स एष तपति प्रभुः

Sesuai kekuatan dan tapa para dewa ini, sesuai disiplin yoga dan daya bawaan mereka, Sang Prabhu ini dengan tapa-Nya yang bercahaya membagi dan menopang mereka sebagaimana patutnya.

Verse 24

अहोरात्रव्यवस्थानकारणं स प्रजापतिः / पितृदेवमनुष्यादीन् स सदाप्यायेद् रविः

Dialah Prajāpati, penyebab tatanan siang dan malam; Dialah Ravi (Surya) yang senantiasa menyejahterakan para Pitṛ, para Deva, manusia, dan semuanya.

Verse 25

तत्र देवो महादेवो भास्वान् साक्षान्महेश्वरः / भासते वेदविदुषां नीलग्रीवः सनातनः

Di sana Mahādeva, Sang Maheśvara yang nyata, bersinar gemilang; bagi para pengenal Weda, Nīlagrīva (Tenggorokan Biru) yang abadi tampak bercahaya.

Verse 26

स एष देवो भगवान् परमेष्ठी प्रजापतिः / स्थानं तद् विदुरादित्यं वेदज्ञा वेदविग्रहम्

Dialah Dewa Yang Terberkati, Parameṣṭhin, Prajāpati. Para ahli Weda mengenal kedudukan itu sebagai Āditya (Surya)—sang pengenal Weda, yang wujudnya sendiri adalah Weda.