Shloka 15
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
विदार्य रामस्तं क्रोधात्पुष्कराक्ष महाबलम् / तत्सैन्यमदहत्क्रुद्धः पावको विपिनं यथा
Transliteration
vidārya rāmastaṃ krodhātpuṣkarākṣa mahābalam / tatsainyamadahatkruddhaḥ pāvako vipinaṃ yathā
Translation
Rama merobek Pushkaraksha yang perkasa dengan kemarahan dan membakar tentaranya seperti api yang membakar hutan.
Word by Word
विदार्यhaving torn asunder
विदार्य:
पूर्वकाल (क्रियाविशेषणम् / prior action)
TypeVerb
Rootवि-दार् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्ययभावः; धातु: दार्, उपसर्ग: वि-
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
क्रोधात्from anger
क्रोधात्:
हेतु (Hetu/Cause)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
पुष्कराक्षO Puṣkarākṣa
पुष्कराक्ष:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootपुष्कराक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
महाबलम्very strong/mighty
महाबलम्:
कर्मविशेषण (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक: महा+बल)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifier)
तत्his/that
तत्:
सम्बन्ध (Genitival sense in compound)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम्
सैन्यम्army
सैन्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अदहत्burned
अदहत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
क्रुद्धःangered
क्रुद्धः:
कर्तृविशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु)
Formक्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
पावकःfire
पावकः:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विपिनम्forest
विपिनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootविपिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
यथाas/like
यथा:
उपमा-सूचक (Comparator)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-प्रयोगे (comparative particle)