Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Jarāsandha’s Siege of Mathurā, Kṛṣṇa-Balarāma’s Victory, and the Founding of Dvārakā amid Kālayavana’s Threat

मुकुन्दोऽप्यक्षतबलो निस्तीर्णारिबलार्णव: । विकीर्यमाण: कुसुमैस्‍त्रीदशैरनुमोदित: ॥ ३५ ॥ माथुरैरुपसङ्गम्य विज्वरैर्मुदितात्मभि: । उपगीयमानविजय: सूतमागधवन्दिभि: ॥ ३६ ॥

mukundo ’py akṣata-balo nistīrṇāri-balārṇavaḥ vikīryamāṇaḥ kusumais trīdaśair anumoditaḥ

Mukunda menyeberangi samudra pasukan musuh dengan bala tentaranya tetap utuh. Para dewa menaburkan bunga dan memberi ucapan selamat. Penduduk Mathurā, bebas dari demam kecemasan dan bersukacita, datang menyambut-Nya, sementara para bard, herald, dan pemuji menyanyikan kemenangan-Nya.

मुकुन्दःMukunda (Krishna)
मुकुन्दः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुकुन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष-नाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
अक्षतबलःwhose forces were uninjured
अक्षतबलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअक्षत-बल (प्रातिपदिक; अक्षत + बल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (अक्षतं बलं यस्य)
निस्तीर्णारिबलार्णवःhaving crossed the ocean of the enemy’s army
निस्तीर्णारिबलार्णवः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिस्तीर्ण-अरि-बल-अर्णव (प्रातिपदिक; निस्तीर्ण + अरि + बल + अर्णव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहु-तत्पुरुष: ‘अरिबलम् अर्णववत्’ इति, तं निस्तीर्णः (having crossed the ocean-like enemy army)
विकीर्यमाणःbeing showered (upon)
विकीर्यमाणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-कीर् (धातु) → विकीर्यमाण (कृदन्त-प्रातिपदिक, शानच्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपद-भावे शानच् (present passive/mediopassive participle)
कुसुमैःwith flowers
कुसुमैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकुसुम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
त्रीदशैःby the gods (thirty-three)
त्रीदशैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootत्रिदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
अनुमोदितःpraised, applauded
अनुमोदितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनु-मुद् (धातु) → अनुमोदित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (approved/cheered)
माथुरैःby the people of Mathurā
माथुरैः:
Saha (सह/साकं)
TypeNoun
Rootमाथुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; जनवाचक (people of Mathurā)
उपसङ्गम्यhaving approached
उपसङ्गम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootउप-सम्-गम् (धातु) → उपसङ्गम्य (क्त्वान्त-अव्यय/gerund)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); ‘having approached/met’
विज्वरैःby those free from distress
विज्वरैः:
Saha (सह/साकं)
TypeAdjective
Rootवि-ज्वर (प्रातिपदिक; वि + ज्वर)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण; ‘ज्वर-रहित’ (free from fever/distress)
मुदितात्मभिःby the joyful-hearted
मुदितात्मभिः:
Saha (सह/साकं)
TypeAdjective
Rootमुदित-आत्मन् (प्रातिपदिक; मुदित + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; बहुव्रीहि (मुदितः आत्मा येषां ते)
उपगीयमानविजयःwhose victory was being sung
उपगीयमानविजयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउप-गीयमान-विजय (प्रातिपदिक; उपगीयमान + विजय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: ‘उपगीयमानः विजयः यस्य’ (whose victory is being sung)
सूतमागधवन्दिभिःby charioteers, Magadha singers, and bards
सूतमागधवन्दिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसूत-मागध-वन्दिन् (प्रातिपदिक; सूत + मागध + वन्दिन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (sūtas, māgadhas, and bards/panegyrists)
M
Mukunda (Śrī Kṛṣṇa)
T
Trīdaśas (the Devas)

FAQs

Because Kṛṣṇa’s triumph over overwhelming hostile forces restores dharma; the devas express approval and joy by raining flowers and offering praise.

Mukunda refers to the Lord who grants liberation (mukti) and bliss; here it highlights that the Supreme Lord remains undefeated and fully powerful.

It suggests meeting life’s obstacles with steadiness and faith—seeing challenges as surmountable when one takes shelter of the Lord and acts righteously.