Adhyaya 274

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सोमवंशवर्णनं नम त्रिसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुःसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः यदुवंशवर्णनं अग्निर् उवाच यदोरासन्पञ्च पुत्रा ज्येष्ठस्तेषु सहस्रजित्

Demikian berakhir dalam Agni Mahāpurāṇa bab ke-274 berjudul “Uraian Dinasti Soma (Somavaṃśa)”. Kini dimulai bab ke-275 berjudul “Uraian Dinasti Yadu (Yaduvaṃśa)”. Agni bersabda: Yadu mempunyai lima putra; yang tertua di antara mereka ialah Sahasrajit.

Verse 2

धर्मनेत्रो हैहयस्य धर्मनेत्रस्य संहनः

Dari Haihaya lahirlah Dharmanetra; dan dari Dharmanetra lahirlah Saṃhana.

Verse 3

महिमा संहनस्यासीन्महिम्नओ भद्रसेनकः भद्रसेनाद् दुर्गमो ऽभूद्दुर्गमात्कनको ऽभवत्

Mahimā adalah putra Saṃhana; dari Mahimā lahir Bhadrasenaka. Dari Bhadrasenaka muncul Durgama, dan dari Durgama lahir Kanaka.

Verse 4

कनकात् कृतवीर्यस्तु कृताग्निः करवीरकः कृतौजाश् च चतुर्थो ऽभूत् कृतवीर्यात्तु सो ऽर्जुनः

Dari Kanaka lahir Kṛtavīrya. Putra-putranya ialah Kṛtāgni, Karavīraka, dan Kṛtaujā; yang keempat adalah Arjuna, lahir dari Kṛtavīrya.

Verse 5

दत्तो ऽर्जुनाय तपते सप्तद्वीपमहीशताम् ददौ बाहुसहस्रञ्च अजेयत्वं रणे ऽरिणा

Kepada Arjuna sang pertapa, ia menganugerahkan kedaulatan atas bumi beserta tujuh benuanya; ia juga menganugerahkan seribu lengan dan ketakterkalahkan dalam perang melawan musuh.

Verse 6

अधर्मे वर्तमानस्य विष्णुहस्तान्मृतिर्ध्रुवा दश यज्ञसहस्राणि सो ऽर्जुनः कृतवान्नृपाः

Bagi orang yang tetap berada dalam adharma, kematian di tangan Viṣṇu adalah pasti. Wahai para raja, Arjuna itu melaksanakan sepuluh ribu yajña.

Verse 7

अनष्टद्रव्यता राष्ट्रे तस्य संस्मरणादभूत् न नूनं कार्त्तवीर्यस्य गतिं यास्यन्ति वै नृपः

Dengan mengingatnya, di kerajaan timbul keadaan ‘harta tidak hilang’. Sungguh, para raja itu tidak akan mencapai gati (nasib akhir) Kārttavīrya.

Verse 8

यज्ञैर् दानैस्तपोभिश् च विक्रमेण श्रुतेन च कर्तवीर्यस्य च शतं पुत्राणां पञ्च वै पराः

Melalui yajña, dana, dan tapa, serta melalui keberanian dan pengetahuan śruti, Kartavīrya memiliki seratus putra; di antara mereka, lima sungguh paling utama.

Verse 9

सूरसेनश् च सूरश् च धृष्टोक्तः कृष्ण एव च जयध्वजश् च नामासीदावन्त्यो नृपतिर्महान्

Ada (raja-raja bernama) Sūrasena dan Sūra, Dhṛṣṭokta, juga Kṛṣṇa; serta Jayadhvaja—dalam garis inilah raja agung Avanti termasyhur.

Verse 10

जयध्वजात्तालजङ्घस्तालजङ्घात्ततः सुताः हैहयानां कुलाः पञ्च भोजाश्चावन्तयस् तथा

Dari Jayadhvaja lahirlah Tālajaṅgha; dan dari Tālajaṅgha kemudian lahir para putra—yang membentuk lima klan Haihaya; demikian pula muncul kaum Bhoja dan Avanti.

Verse 11

वीतिहोत्राः स्वयं जाताः शौण्डिकेयास्तथैव च वीतिहोत्रादनन्तो ऽभुदनन्ताद्दुर्जयो नृपः

Dari Vītihotra lahir kaum Vītihotra sendiri, demikian pula Śauṇḍikeya. Dari Vītihotra muncul Ananta; dan dari Ananta lahirlah Raja Durjaya.

Verse 12

क्रोष्टोर्वंशं प्रवक्ष्यामि यत्र जातो हरिः स्वयम् क्रोष्टोस्तु वृजिनीवांश् च स्वाहाभूद्वृजिनीवतः

Kini akan kukisahkan silsilah Kroṣṭu, tempat Hari (Viṣṇu) sendiri menampakkan kelahiran-Nya. Dari Kroṣṭu lahir Vṛjinīvān; dan dari Vṛjinīvān lahirlah Svāhā.

Verse 13

स्वाहापुत्रओ रुषद्गुश् च तस्य चित्ररथः सुतः शशविन्दुश्चित्ररथाच्चक्रवर्ती हरौ रतः

Ruṣadgu adalah putra Svāhā. Putranya ialah Citraratha. Dari Citraratha lahir Śaśavindu—seorang cakravartin (maharaja berdaulat universal) yang tekun berbhakti kepada Hari (Viṣṇu).

Verse 14

शशविन्दोश् च पुत्त्राणां शतानामभवच्छतम् धीमतां चारुरूपाणां भूरिद्रविणतेजसाम्

Putra-putra Śaśavindu berjumlah ratusan; namun disebutkan genap seratus yang terkemuka—semuanya cerdas, elok rupanya, serta kaya akan harta dan wibawa bercahaya.

Verse 15

पृथुश्रवाः प्रधानो ऽभूत्तस्य पुत्रः सुयज्ञकः सुयज्ञस्योशनाः पुत्रस्तितिक्षुरुशनःसुतः

Pṛthuśravā menjadi yang utama (pemimpin). Putranya ialah Suyajñaka. Putra Suyajña adalah Uśanā; dan Titikṣu adalah putra Uśanā.

Verse 16

तितिक्षोस्तु मरुत्तो ऽभूत्तस्मात्कम्बलवर्हिषः पञ्चाशद्रुक्मकवचाद्रुक्मेषुः पृथुरुक्मकः

Dari Titikṣu lahir Marutta; darinya lahir Kambalavarhiṣ. Dari Pañcāśad lahir Rukmakavaca; dari Rukmakavaca lahir Rukmeṣu; dan darinya Pṛthurukmaka.

Verse 17

विषांशुश्चेति ज हविर्ज्यामघः पापघ्नो ज्यामघः स्त्रीजितो ऽभवत् सेव्यायां ज्यामघादासीद्विदर्भस्तस्य कौशिकः

Kemudian ada Viṣāṁśu; lalu Ja, Havir, dan Jyāmagha sang pemusnah dosa. Jyāmagha itu menjadi tunduk pada istrinya. Dari Jyāmagha melalui Sevyā lahir Vidarbha; dan darinya (keturunannya) ialah Kauśika.

Verse 18

लोमपादः क्रथः श्रेष्ठात् कृतिः स्याल्लोमपदतः कौशिकस्य चिदिः पुत्रस्तस्माच्चैद्या नृपाः स्मृताः

Dari Śreṣṭha lahirlah Kratha; dari Kratha lahir Lomapāda; dari Lomapāda lahir Kṛti. Cidi adalah putra Kauśika; darinya dikenang para raja yang disebut Caidya berasal.

Verse 19

क्रथाद्विदर्भपुत्राश् च कुन्तिः कुन्तेस्तु धृष्टकः धृष्टस्य निधृतिस्तस्य उदर्काख्यो विदूरथः

Dari Kratha lahir putra-putra Vidarbha, dan di antaranya Kuntī. Dari Kuntī lahir Dhṛṣṭaka; dari Dhṛṣṭaka lahir Nidhṛti; putranya ialah Vidūratha, juga disebut Udarka.

Verse 20

दशार्हपुत्रो व्योमस्तु व्योमाज्जीमूत उच्यते जीमूतपुत्रो विकलस्तस्य भीमरथः सुतः

Vyoma adalah putra Daśārha; dari Vyoma lahir seorang bernama Jīmūta. Putra Jīmūta ialah Vikala, dan putranya ialah Bhīmaratha.

Verse 21

भीमरथान्नवरथस्ततो दृढरथो ऽभवत् शकुन्तिश् च दृढरथात् शकुन्तेश् च करम्भकः

Dari Bhīmaratha lahir Navaratha; kemudian muncullah Dṛḍharatha. Dari Dṛḍharatha lahir Śakunti; dan dari Śakunti lahir Karambhaka.

Verse 22

करम्भाद्देवलातो ऽभूत् देवक्षेत्रश् च तत्सुतः देवक्षेत्रान्मधुर्नाम मधोर्द्रवरसो ऽभवत्

Dari Karambha lahir Devalāta; putranya ialah Devakṣetra. Dari Devakṣetra lahir seorang bernama Madhu; dan dari Madhu lahir Dravarasa.

Verse 23

द्रवरसात् पुरुहूतो ऽभूज्जन्तुरासीत्तु तत्सुतः गुणी तु यादवो राजा जन्तुपुत्रस्तु सात्त्वतः

Dari Dravarasa lahirlah Puruhūta. Putranya ialah Jantu. Dari Jantu muncul raja Yādava yang berbudi luhur, Sāttvata.

Verse 24

सात्त्वताद्भजमानस्तु वृष्णिरन्धक एव च देवावृधश् च चत्वारस्तेषां वंशास्तु विश्रुताः

Dari Sāttvata lahir Bhajamāna; demikian pula Vṛṣṇi, Andhaka, dan Devāvṛdha—empat pendiri, dan garis keturunan mereka termasyhur luas.

Verse 25

भजमानस्य वाह्यो ऽभूद्वृष्टिः कृमिर्निमिस् तथा देवावृधाद्वभ्रुरासीत्तस्य श्लोको ऽत्र गीयते

Bagi Bhajamāna yang berbakti dalam pemujaan, gangguan itu menjadi keluar (tidak mengakar); lalu datang ketenteraman bagaikan hujan; demikian pula cacing dan ‘nimis’ lenyap. Dari upacara Devāvṛdha muncullah Vabhru (tanda/warna kecokelatan); tentang itu syairnya dinyanyikan di sini.

Verse 26

यथैव शृणुमो दूरात् गुणांस्तद्वत्समन्तिकात् वभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर् देवावृधःसमः

Sebagaimana kita mendengar kebajikannya dari jauh, demikian pula dari dekat. Vabhru adalah yang utama di antara manusia; menurut para dewa ia setara dengan Devāvṛdha.

Verse 27

चत्वारश् च सुता वभ्रोर्वासुदेवपरा नृपाः धृतिरिति ञ देवरातो ऽभुदिति ख , ग , घ , ज , ञ , ट , च विस्तृता इति क , छ , च कुहुरो भजमानस्तु शिनिः कम्बलवर्हिषः

Vabhru mempunyai empat putra—raja-raja yang berpegang teguh pada Vāsudeva. Dalam beberapa bacaan namanya ‘Dhṛti’; dalam yang lain ‘Devarāta’; dan di tempat lain dibaca ‘Vistṛtā’. Selanjutnya disebut Kuhura, Bhajamāna, Śini, dan Kambalavarhiṣ.

Verse 28

कुहुरस्य सुतो धृष्णुधृष्णोस्तु तनयो धृतिः धृतेः कपोतरोमाभूत्तस्य पुत्रस्तु तित्तिरिः

Putra Kuhura ialah Dhṛṣṇu. Putra Dhṛṣṇu ialah Dhṛti. Dari Dhṛti lahir Kapotaromā, dan putranya ialah Tittiri.

Verse 29

तित्तिरेस्तु नरः पुत्रस्तस्य चन्दनदुन्दुभिः पुनर्वसुस्तस्य पुत्र आहुकश्चाहुकीसुतः

Tittiri mempunyai putra bernama Nara. Putra Nara ialah Candana-dundubhi. Putra Candana-dundubhi ialah Punarvasu, dan putra Punarvasu ialah Āhuka, yang lahir dari Āhukī.

Verse 30

आहुकाद्देवको जज्ञे उग्रसेनस्ततो ऽभवत् देववानुपदेवश् च देवकस्य सुताः स्मृताः

Dari Āhuka lahir Devaka, dan darinya muncul Ugrasena. Devavān dan Upadeva dikenang sebagai putra-putra Devaka.

Verse 31

तेषां स्वसारः सप्तासन् वसुदेवाय ता ददौ देवकी श्रुतदेवी च मित्रदेवी यथोधरा

Mereka memiliki tujuh saudari; semuanya dinikahkan kepada Vasudeva—Devakī, Śrutadevī, Mitradevī, serta Yathodharā.

Verse 32

श्रीदेवी सत्यदेवी च सुरापी चेति सप्तमी नवोग्रसेनस्य सुताः कंसस्तेषाञ्च पूर्वजः

Śrīdevī, Satyadevī, dan Surāpī—demikianlah nama-nama yang termasuk sebagai yang ketujuh. Mereka adalah putri-putri Navograsena, dan Kaṃsa adalah yang sulung di antara mereka.

Verse 33

न्यग्रोधश् च सुनामा च कङ्कः शङ्कुश् च भूमिपः सुतनूराष्ट्रपालश् च युद्धमुष्टिः सुमुष्टिकः

Di sana ada Nyagrodha, Sunāmā, Kaṅka, dan Śaṅku; juga raja bernama Bhūmipa; serta Sutanū dan Rāṣṭrapāla; dan Yuddhamuṣṭi serta Sumuṣṭika.

Verse 34

भजमानस्य पुत्रो ऽथ रथमुख्यो विदूरथः राजाधिदेवः शूरश् च विदूरथसुतो ऽभवत्

Kemudian putra Bhajamāna adalah Vidūratha, yang utama di antara para pejuang kereta. Dan putra Vidūratha adalah Śūra, yang juga dikenal sebagai Rājādhideva.

Verse 35

राजाधिदेवपुत्रौ द्वौ शोणाश् चः श्वेतवाहनः शोणाश्वस्य सुताः पञ्च शमी शत्रुजिदादयः

Rājādhideva mempunyai dua putra—Śoṇāśca dan Śvetavāhana. Adapun Śoṇāśva memiliki lima putra, yang diawali oleh Śamī dan Śatrujit.

Verse 36

शमीपुत्रः प्रतिक्षेत्रः प्रतिक्षेत्रस्य भोजकः भोजस्य हृदिकः पुत्रो ह्य् अदिकस्य दशात्मजाः

Dari Śamī lahirlah Pratikṣetra; dari Pratikṣetra lahir Bhojaka; dari Bhojaka lahir Hṛdika; dan putra Hṛdika adalah Adika, yang mempunyai sepuluh putra.

Verse 37

कृतवर्मा शतधन्वा देवार्हो भीषणादयः कुकुरो भजमानस्त्विति क सुन्दरो भजमानस्त्विति ज कुकुरस्येति क शक्रजिदादय इति ख देवार्हात् कम्बलवर्हिरसमौजास्ततो ऽभवत्

Dalam garis keturunan itu lahir Kṛtavarmā, Śatadhanvā, Devārha, Bhīṣaṇa, dan lainnya. Dari Kukura muncul Bhajamāna—demikian menurut sebagian bacaan; bacaan lain menyatakan “Sundara adalah Bhajamāna.” Pada beberapa resensi terbaca “dari Kukura,” sedangkan pada yang lain “Śakrajit dan seterusnya.” Dari Devārha kemudian lahir Kambala, Varhi, dan Asamaujas.

Verse 38

सुदंष्ट्रश् च सुवासश् च धृष्टो ऽभूदसमौजसः गान्धारी चैव माद्री च धृष्टभार्ये बभूवतुः

Ada Sudaṃṣṭra dan Suvāsa; dari Asamaujasa lahirlah Dhṛṣṭa. Gāndhārī dan Mādrī menjadi dua istri Dhṛṣṭa.

Verse 39

सुमित्रो ऽभूच्च गान्धार्यां माद्री जज्ञे युधाजितम् अनमित्रः शिनिर्धृष्टात्ततो वै देवमीढुषः

Dari Gāndhārī lahirlah Sumitra; dari Mādrī lahirlah Yudhājit. Dari Anamitra lahir Śini; dan dari Dhṛṣṭa lahir Devamīḍhuṣa.

Verse 40

अनमित्रसुतो निघ्नो निघ्नस्यापि प्रसेनकः सत्राजितः प्रसेनो ऽथ मणिं सूर्यात्स्यमन्तकम्

Nighna adalah putra Anamitra; putra Nighna ialah Prasenaka. Lalu lahirlah Satrājit dan Prasena; dan Prasena memperoleh dari Dewa Surya permata bernama Syamantaka.

Verse 41

प्राप्यारण्ये चरन्तन्तु सिंहो हत्वाग्रहीन्मणिं हतो जाम्बवता सिंहो जाम्बवान् हरिणा जितः

Setelah mencapai hutan dan berkeliaran di sana, seekor singa membunuh (pembawa) lalu merampas permata itu. Singa itu dibunuh oleh Jāmbavān; dan Jāmbavān kemudian ditaklukkan oleh Hari.

Verse 42

तस्मान्मणिं जाम्बवतीं प्राप्यागाद्दारकां पुरीम् सत्राजिताय प्रददौ शतधन्वा जघान तम्

Karena itu, setelah memperoleh permata itu beserta Jāmbavatī, ia pergi ke kota Dvārakā. Ia menyerahkan permata itu kepada Satrājit; kemudian Śatadhanvā membunuhnya.

Verse 43

हत्वा शतधनुं कृष्णो मणिमादाय कीर्तिभाक् बलयादवमुख्याग्रे अक्रूरान्मणिमर्पयेत्

Setelah membunuh Śatadhanvā, Kṛṣṇa yang termasyhur mengambil permata itu dan, di hadapan Balarāma serta para pemuka Yādava, menyerahkannya kepada Akrūra.

Verse 44

मिथ्याभिशस्तिं कृष्णस्य त्यक्त्वा स्वर्गी च सम्पठन् सत्राजितो भङ्गकारः सत्यभामा हरेः प्रिया

Dengan meninggalkan tuduhan palsu terhadap Kṛṣṇa, siapa yang melafalkan ini menjadi menuju surga. Satrājit adalah pembuat pecahan emas, dan Satyabhāmā adalah kekasih Hari.

Verse 45

अनमित्राच्छिनिर्जज्ञे सत्यकस्तु शिनेः सुतः सत्यकात्सात्यकिर्जज्ञे युयुधानाद्धुनिर्ह्यभूत्

Dari Anamitra lahirlah Śini; dan Satyaka adalah putra Śini. Dari Satyaka lahirlah Sātyaki; dan dari Yuyudhāna lahirlah Dhuni.

Verse 46

धुनेर्युगन्धरः पुत्रः स्वाह्यो ऽभुत् स युधाजितः ऋषभक्षेत्रकौ तस्य ह्य् ऋषभाच्च स्वफल्ककः

Yugandhara adalah putra Dhuni. Putranya ialah Svāhya, yang dikenal sebagai Yudhājit. Darinya lahir Ṛṣabha dan Kṣetraka; dan dari Ṛṣabha lahirlah Svaphalkaka.

Verse 47

स्वफल्कपुत्रो ह्य् अक्रूरो अकूराच्च सुधन्वकः शूरात्तु वसुदेवाद्याः पृथा पाण्डोः प्रियाभवत्

Akrūra adalah putra Svaphalka; dan dari Akrūra lahirlah Sudhanvaka. Dari Śūra lahirlah Vasudeva dan yang lainnya; dan Pṛthā menjadi istri tercinta Pāṇḍu.

Verse 48

सुधाजितमिति ख , छ च स्वान्धोभूदिति ख , छ च साक्षो ऽभूदिति ज धर्माद्युधिष्ठिरः पाण्डोर्वायोः कुन्त्यां वृकोदरः इन्द्राद्धनञ्जयो माद्र्यां नकुलः सहदेवकः

‘Sudhājita’—demikian bacaan naskah Kha dan Cha; ‘Svāndhobhū’—demikian bacaan Kha dan Cha; ‘Sākṣaḥ’—demikian bacaan naskah Ja. Dari Dharma lahir Yudhiṣṭhira; dari Vāyu, pada Kuntī, lahir Vṛkodara (Bhīma); dari Indra lahir Dhanañjaya (Arjuna); dan pada Mādrī lahir Nakula serta Sahadeva.

Verse 49

वसुदेवाच्च रोहिण्यां रामः सारणदुर्गमौ वसुदेवाच्च देवक्यामादौ जातः सुसेनकः

Dari Vasudeva dan Rohiṇī lahir Rāma, juga Sāraṇa dan Durgama. Dan dari Vasudeva serta Devakī, mula-mula Susenaka dilahirkan.

Verse 50

कीर्तिमान् भद्रसेनश् च जारुख्यो विष्णुदासकः भद्रदेहः कंश एतान् षड्गर्भान्निजघान ह

Kīrtimān, Bhadrasena, Jārukhya, Viṣṇudāsaka, dan Bhadradeha—Kamsa sungguh membunuh mereka, yakni enam janin itu.

Verse 51

ततो बलस्ततः कृष्णः सुभद्रा भद्रभाषिणी चारुदेष्णश् च शाम्बाद्याः कृष्णाज्जाम्बवतीसुताः

Sesudah itu datang Bala (Balarāma); sesudah itu Kṛṣṇa. (Lalu) Subhadrā yang bertutur mulia, dan Cārudeṣṇa; serta Śāmba dan lainnya—putra-putra Jāmbavatī yang lahir dari Kṛṣṇa.