Varaha Purana 99.87: Adhyaya 99, Shloka 87

The Greatness and Rite of the Sesame-Cow (Tiladhenu) Gift

Devanagari script

सर्वं सम्पादयास्माकं तिलधेनो द्विजार्पिता ॥ गृह्णामि देवि त्वां भक्त्या कुटुम्बार्थं विशेषतः ॥

Recitation with translationVaraha Purana 99.87

Transliteration

sarvaṁ sampādayāsmākaṁ tiladheno dvijārpitā || gṛhṇāmi devi tvāṁ bhaktyā kuṭumbārthaṁ viśeṣataḥ ||

Translation

तिल की गाय, ब्राह्मण को दे के बोलो। सब कुछ हमारे लिए पूरा करो। देवी, मैं तुम्हे भाव से लेता हूँ। घर परिवार के लिए खास कर के।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular

• सम्पादय: accomplish/provide
• सम्पादय: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-पद् (धातु) (णिच् causative: सम्पादय-)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘accomplish/provide’

• अस्माकम्: of us / for us
• अस्माकम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, बहुवचन; genitive plural

• तिल-धेनो: O sesame-cow (tiladhenu)
• तिल-धेनो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक) + धेनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; vocative; समासः—तिलानां धेनुः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• द्विज-अर्पिता: offered to Brahmins
• द्विज-अर्पिता: Karta (कर्ता) (as predicate adjective of तिलधेनुः understood)
• Type: Adjective
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + अर्पित (कृदन्त/भूतकृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘offered’; समासः—द्विजेभ्यः अर्पिता (चतुर्थी-तत्पुरुष)

• गृह्णामि: I accept/take
• गृह्णामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; vocative

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया, एकवचन; accusative singular

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental singular

• कुटुम्ब-अर्थम्: for the sake of (my) family
• कुटुम्ब-अर्थम्: Prayojana (प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: कुटुम्ब (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative of purpose; समासः—कुटुम्बस्य अर्थः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेष (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: अव्यय (तसिल्), क्रियाविशेषण; ‘especially’

Speaker

Varāha

Tags

• Purāṇic Literature
• Dāna (Gift-ritual)
• Domestic religio-cultural practice
• Sanskrit Philology

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It preserves the donor’s spoken formula, illustrating how ritual objects are personified and integrated into household-oriented aspirations.

Which geographic location is identified?

No location is specified; the verse is a performative declaration within the ritual.

What is the primary ethical instruction?

The text frames prosperity-seeking within a structured act of giving, emphasizing devotion and social transfer (to a dvija) as the ethical mechanism.