Varaha Purana 165.27: Adhyaya 165, Shloka 27

The Glory of Mathurā: The Account of Piṇḍa-Offering at the Catuḥsāmudrika Well

Devanagari script

स्नानं कृत्वा तु विधिवत्कूपे चातुःसामुद्रिके ॥ पिण्डदानं कुरुष्व त्वं मम नाम्ना प्रयत्नतः ।

Recitation with translationVaraha Purana 165.27

Transliteration

snānaṃ kṛtvā tu vidhivatkūpe cātuḥsāmudrike || piṇḍadānaṃ kuruṣva tvaṃ mama nāmnā prayatnataḥ

Translation

वहाँ एक कुआँ है, चतुसमुद्रिक कहते हैं उसका नाम। उसमें प्रॉपर्ली नहा के मेरे लिए पिंड दान करना। मेरा नाम ले के ध्यान से करना।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: पूर्वकाल (Prior action)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (Gerund/Absolutive)

• तु: but/indeed
• तु: सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle; contrast/emphasis)

• विधिवत्: according to the proper rite
• विधिवत्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय)
• Form: रीत्यर्थक-अव्यय (adverb: 'according to rule')

• कूपे: in the well
• कूपे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: कूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• चातुःसामुद्रिके: in the well called Cātuḥsāmudrika (four-sea-related)
• चातुःसामुद्रिके: विशेषण (Qualifier of कूपे)
• Type: Adjective
• Root: चातुःसामुद्रिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष-निर्मित (चातुः + सामुद्रिक)

• पिण्डदानम्: offering of funeral rice-balls (piṇḍa)
• पिण्डदानम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पिण्डस्य दानम्)

• कुरुष्व: perform
• कुरुष्व: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मम: my
• मम: सम्बन्ध (Sambandha)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• नाम्ना: by (my) name / in my name
• नाम्ना: करण (Karaṇa/Means)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रयत्नतः: carefully/with effort
• प्रयत्नतः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रयत्नतः (अव्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb: 'with effort/carefully')

Speaker

Preta (continuation)

Tags

• Śrāddha-Related Rituals
• Purāṇic Pilgrimage
• Sanskrit Ritual Vocabulary

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It documents a ritual prescription (snāna and piṇḍadāna) tied to a specific named water-site, relevant for mapping pilgrimage practices in Purāṇic literature.

Which geographic location is identified?

Mathurā is the implied setting; the verse additionally names a specific well: Cātuḥsāmudrika-kūpa (precise modern identification uncertain without further textual corroboration).

What is the primary ethical instruction?

Careful performance of prescribed duties for the welfare of the deceased/affected party (an ethic of responsibility and restitution).