Varaha Purana 103.6: Adhyaya 103, Shloka 6

Ritual Procedure for the Donation of the ‘Sugar-Cow’ (Śarkarā-Dhenu)

Devanagari script

इक्षुपादां रौप्यखुरां तवनीतस्तनीं तथा । प्रशस्तपत्रश्रवणां सितचामरपभूषिताम् ॥

Recitation with translationVaraha Purana 103.6

Transliteration

ikṣu-pādāṃ raupya-khurāṃ tavanīta-stanīṃ tathā | praśasta-patra-śravaṇāṃ sita-cāmara-pa-bhūṣitām ||

Translation

पैर गन्ने से बनाओ। खुर चाँदी के रखो। थान मक्खन से बनाओ। कान पत्ते जैसे अच्छे लगाओ। सफेद चमरे से सजाओ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इक्षुपादाम्: having sugarcane (as) legs
• इक्षुपादाम्: Visheshana (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: इक्षु + पाद (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (इक्षोः पादाः यस्याः/इक्षु-पादाः: having sugarcane as legs)

• रौप्यखुराम्: silver-hoofed
• रौप्यखुराम्: Visheshana (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: रौप्य + खुर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; कर्मधारयः (रौप्याः खुराः यस्याः: silver-hoofed)

• तवनीतस्तनीम्: having butter-like udders
• तवनीतस्तनीम्: Visheshana (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: तवनीत + स्तनिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (तवनीतवत् स्तनौ यस्याः: having butter-like udders/breasts)

• तथा: likewise
• तथा: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb: likewise)

• प्रशस्तपत्रश्रवणाम्: having excellent leaf-like ears
• प्रशस्तपत्रश्रवणाम्: Visheshana (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: प्रशस्त + पत्र + श्रवण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (प्रशस्तानि पत्राणि इव श्रवणे यस्याः: having ears like fine leaves)

• सितचामरपभूषिताम्: adorned with white chowries
• सितचामरपभूषिताम्: Visheshana (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सित + चामर + प + भूषित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (P.P.P.) ‘भूषित’; तत्पुरुषः (सित-चामरैः ... भूषिता). पाठे ‘प’ सम्भवतः ‘-प्र-’/‘-प-’ संधि/लिप्यन्तरदोषः; अर्थतः ‘सितचामर-प्रभूषिताम्’ = adorned with white chowries

Speaker

Hotṛ (inferred)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Ritual Iconography
• Material Philology

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It indicates how ritual objects were imagined as composite ‘wealth-assemblages’ (foodstuffs, precious metals, textiles), offering insight into symbolic economies of merit.

Which geographic location is identified?

No geographic location is identified.

What is the primary ethical instruction?

The verse supports the ethic of well-prepared giving, where the donor’s care and completeness are integral to the act.