Kaushitaki Upanishad: Verse 2.7
अथातः सर्वजितः कौषीतकेः त्रीण्युपासनानि भवन्ति। यज्ञोपवीतं कृत्वा अप आचम्य त्रिरुदपात्रं प्रसिच्य उद्यन्तमादित्यमुपतिष्ठेत—वर्गोऽसि पाप्मानं मे वृङ्धीति। एतयैवावृता मध्ये सन्तमुद्वर्गोऽसि पाप्मानं मे उद्धृङ्धीति। एतयैवावृता अस्ते यन्तं संवर्गोऽसि पाप्मानं मे संवृङ्धीति। यदहोरात्राभ्यां पापं करोति स तद्धृङ्क्ते॥७॥
अथ । अतः । सर्वजितः । कौषीतकेः । त्रीणि । उपासनानि । भवन्ति । यज्ञोपवीतम् । कृत्वा । अपः । आचम्य । त्रिः । उदपात्रम् । प्रसिच्य । उद्यन्तम् । आदित्यम् । उपतिष्ठेत । वर्गः । असि । पाप्मानम् । मे । वृङ्धि । इति । एतया । एव । आवृता । मध्ये । सन्तम् । उद्वर्गः । असि । पाप्मानम् । मे । उद्धृङ्धि । इति । एतया । एव । आवृता । अस्ते । यन्तम् । संवर्गः । असि । पाप्मानम् । मे । संवृङ्धि । इति । यत् । अहोरात्राभ्याम् । पापम् । करोति । सः । तत् । धृङ्क्ते ।
athātaḥ sarvajitaḥ kauṣītakeḥ trīṇy upāsanāni bhavanti | yajñopavītaṃ kṛtvā apa ācamya tris udapātraṃ prasicyodyantam ādityam upatiṣṭheta—vargo 'si pāpmānaṃ me vṛṅdhīti | etayaivāvṛtā madhye santam udvargo 'si pāpmānaṃ me uddhṛṅdhīti | etayaivāvṛtā aste yantaṃ saṃvargo 'si pāpmānaṃ me saṃvṛṅdhīti | yad ahorātrābhyāṃ pāpaṃ karoti sa tad dhṛṅkte ||7||
अब सर्वजित कौशितकि की तीन उपासना हैं। जनेऊ पहनो और पानी पियो। पानी के बर्तन को तीन बार छिड़को। फिर उगते हुए सूरज की तरफ खड़े हो के बोलो कि तुम वर्ग हो, मेरा पाप हटा दो। जब सूरज ऊपर आता है, तब बोलो कि तुम उद्वर्ग हो, मेरा पाप उठा ले जाओ। जब सूरज ढलता है, तब बोलो कि तुम संवर्ग हो, मेरा पाप इकट्ठा करके ले जाओ। दिन और रात में जो भी पाप करो, इससे वो उतर जाता है।
Now, for Sarvajit Kauṣītaki there are three meditations. Having put on the sacred thread, having sipped water, and having sprinkled the water-vessel three times, one should stand facing the rising sun (and recite): “You are the (sun-)varga; remove my evil.” With this same (formula), when the sun is in the middle (of the sky): “You are the udvarga; lift away my evil.” With this same (formula), when it is setting: “You are the saṃvarga; gather away my evil.” Whatever sin one commits by day and night, he thereby shakes it off.
- trīṇi upāsanāni (त्रीण्युपासनानि)
- prasicya udyantam (प्रसिच्य उद्यन्तम्)
- vargaḥ asi (वर्गोऽसि)
- etayā eva āvṛtā (एतयैवावृता)
- udvargaḥ asi (उद्वर्गोऽसि)
- saṃvargaḥ asi (संवर्गोऽसि)
- yat ahorātrābhyām (यदहोरात्राभ्यां)
- tat dhṛṅkte (तद्धृङ्क्ते)
About this Verse
- Central concept
- Upāsanā of Āditya as purifier; pāpa-kṣaya (removal of sin) through daily contemplative rite
- The mahavakyas
- Preparatory purification (citta-śuddhi) supportive to mahāvākya contemplation
- Veda
- Rig
- Shakha
- Kauṣītaki (Bāṣkala) Śākhā
- Chandas
- Prose (gadyam) with short mantra-like clauses
Yoga and practice
Dinacaryā-style practice: tri-sandhyā contemplation on the sun; supports pratyāhāra and sattva through regularity, mantra, and attention to light; can be adapted as mindful sunrise/noon/sunset meditation with breath and mantra
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
