Kaivalya Upanishad: Verse 4

Sanskrit (Devanagari)

वेदान्तविज्ञानसुनिश्चितार्थाः संन्यासयोगाद्यतयः शुद्धसत्त्वाः । ते ब्रह्मलोकेषु परान्तकाले परामृताः परिमुच्यन्ति सर्वे ॥४॥

Padapatha (Word Split)

वेदान्त-विज्ञान-सु-निश्चित-अर्थाः । संन्यास-योगात् यतयः शुद्ध-सत्त्वाः । ते ब्रह्म-लोकेषु पर-अन्त-काले । परम् अमृताः परि-मुच्यन्ति सर्वे ॥४॥

Recitation with translationKaivalya Upanishad 4

IAST Transliteration

vedāntavijñānasuniścitārthāḥ saṃnyāsayogād yatayaḥ śuddhasattvāḥ | te brahmalokeṣu parāntakāle parāmṛtāḥ parimucyante sarve ||4||

Translation

जिन्होंने वेदांत को पूरा समझ लिया, जो संन्यास लेके चल पड़े, जिनका मन साफ है, वो सब आखिरी वक्त में ब्रह्मा की दुनिया में पहुंच जाते हैं। वहां से वो सब कभी वापस नहीं आते, वो सबसे बड़ी अमृत मिल जाती है।

Ask anything about this verse...Ask

Academic Translation

Those whose purport has been well ascertained through Vedānta-knowledge—renunciant strivers, purified in sattva—at the final end of time, in the Brahma-worlds, all are completely released, having attained the supreme immortality.

Word by Word

• vedānta-vijñāna-suniścitārthāḥ: those whose understanding of Vedānta is firmly ascertained
• Type: Adjective
• Root: vedānta (प्रातिपदिक) + vijñāna (प्रातिपदिक) + su-niścita (कृदन्त, नि√श्चि) + artha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः प्रथमा बहुवचनम्; बहुव्रीहिः—‘येṣāṃ vedānta-vijñānena su-niścitāḥ arthāḥ’

• saṃnyāsa-yogāt: from the discipline of renunciation
• Type: Noun
• Root: saṃnyāsa (प्रातिपदिक) + yoga (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः पञ्चमी एकवचनम्; हेतौ/अपादाने—‘saṃnyāsa-yogāt’

• yatayaḥ: ascetics
• Type: Noun
• Root: yati (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः प्रथमा बहुवचनम्

• śuddha-sattvāḥ: of purified mind (pure sattva)
• Type: Adjective
• Root: śuddha (प्रातिपदिक) + sattva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः प्रथमा बहुवचनम्; बहुव्रीहिः—‘yeṣāṃ sattvaṃ śuddham’

• te: they
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः प्रथमा बहुवचनम्

• brahma-lokeṣu: in the worlds/realm of Brahman
• Type: Noun
• Root: brahma-loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः सप्तमी बहुवचनम्

• para-anta-kāle: at the end-time (final period)
• Type: Noun
• Root: para (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः सप्तमी एकवचनम्; अधिकरणे—‘at the final time’

• para-amṛtāḥ: having attained the supreme immortality
• Type: Adjective
• Root: para (प्रातिपदिक) + amṛta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः प्रथमा बहुवचनम्; कर्मधारयः—‘param amṛtam’

• parimucyante: are completely released
• Type: Verb
• Root: pari√muc (धातु)
• Form: लट् लकारः; आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः बहुवचनम्

• sarve: all
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः प्रथमा बहुवचनम्

Sandhi Notes

• vedānta-vijñāna-suniścitārthāḥ = vedānta + vijñāna + su-niścita + arthāḥ (समास)
• saṃnyāsayogād = saṃnyāsa-yogāt (द्→त् पदान्ते)
• brahmalokeṣu = brahma-lokeṣu
• parāntakāle = para-anta-kāle
• parāmṛtāḥ = para-amṛtāḥ
• parimucyante (no external sandhi)

Verse Context

• Mokṣa through Vedānta-jñāna and saṃnyāsa; liberation (krama-mukti imagery via Brahmaloka)
• Mahavakya: Supports the import of identity-teachings such as “अहं ब्रह्मास्मि (ahaṃ brahmāsmi)” by emphasizing Vedānta-vijñāna as the decisive means; also resonates with “प्रज्ञानं ब्रह्म (prajñānaṃ brahma)” as knowledge culminating in immortality.
• Atharva
• Atharva-veda (Kaivalya Upaniṣad; commonly transmitted within Atharvaṇic Upaniṣad collections; specific śākhā not securely attested) Shakha
• Chandas: Mixed/Upaniṣadic anuṣṭubh-like śloka (non-strict classical anuṣṭubh)