Home›Upanishads›Devi›Verse 18
←Previous Verse
Next Verse→

Devi Upanishad: Verse 18

सैषाष्टौ वसवः। सैषैकादश रुद्राः। सैषा द्वादशादित्याः। सैषा विश्वेदेवाः सोमपा असोमपाश्च। सैषा यातुधान्यः असुरा रक्षांसि पिशाचयक्षाः सिद्धाः। सैषा सत्त्व-रजस्-तमांसि। सैषा प्रजापतीन्द्रमनवः। सैषा ग्रहा नक्षत्रज्योतींषि कलाकाष्ठादिकालरूपिणी। तामहं प्रणौमि नित्यम्। तापापहारिणीं देवीं भुक्तिमुक्तिप्रदायिनीम्। अनन्तां विजयां शुद्धां शरण्यां शिवदां शिवाम्॥१८–१९॥

सा । एषा । अष्टौ । वसवः । सा । एषा । एकादश । रुद्राः । सा । एषा । द्वादश । आदित्याः । सा । एषा । विश्वे-देवाः । सोम-पाः । असोम-पाः । च । सा । एषा । यातुधान्यः । असुराः । रक्षांसि । पिशाच-यक्षाः । सिद्धाः । सा । एषा । सत्त्व-रजः-तमांसि । सा । एषा । प्रजापति-इन्द्र-मनवः । सा । एषा । ग्रहाः । नक्षत्र- ज्योतींषि । कला-काष्ठ-आदि-काल-रूपिणी । ताम् । अहम् । प्रणौमि । नित्यम् । ताप-अपहारिणीम् । देवीम् । भुक्ति-मुक्ति-प्रदायिनीम् । अनन्ताम् । विजयाम् । शुद्धाम् । शरण्याम् । शिव-दाम् । शिवाम् ॥

Recitation with translationDevi Upanishad 18

saiṣāṣṭau vasavaḥ | saiṣaikādaśa rudrāḥ | saiṣā dvādaśādityāḥ | saiṣā viśvedevāḥ somapā asomapāś ca | saiṣā yātudhānyaḥ asurā rakṣāṃsi piśācayakṣāḥ siddhāḥ | saiṣā sattva-rajas-tamāṃsi | saiṣā prajāpatīndramanavaḥ | saiṣā grahā nakṣatrajyotīṃṣi kalākāṣṭhādikālarūpiṇī | tām ahaṃ praṇau mi nityam | tāpāpahāriṇīṃ devīṃ bhuktimuktipradāyinīm | anantāṃ vijayāṃ śuddhāṃ śaraṇyāṃ śivadāṃ śivām ||18–19||

वही आठ वसु है, ग्यारह रुद्र है, बारह आदित्य है। वही विश्वेदेव है, जो सोम पीते हैं और जो नहीं पीते। वही असुर है, राक्षस है, पिशाच और यक्ष है, सिद्ध है। वही तीन गुण है, सत्व, रजस और तमस। वही प्रजापति है, इंद्र है, मनु है। वही ग्रह है, नक्षत्र है, तारे है, वक्त की शकल में। मैं उसको हमेशा प्रणाम करता हूँ। जो तकत और पाप दूर करती है, सुख और मुक्ति देती है। वो अनंत है, विजयी है, साफ है, शरण देती है, भलाई करती है।

She indeed is the eight Vasus; she indeed is the eleven Rudras; she is the twelve Ādityas; she is the Viśvedevas—both the Soma-drinkers and the non–Soma-drinkers. She is the yātudhānas, the asuras, the rākṣasas, the piśācas, the yakṣas, and the siddhas. She is the (three) guṇas—sattva, rajas, and tamas. She is Prajāpati, Indra, and the Manus. She is the planets, the constellations, the luminaries, taking the form of time—kalā, kāṣṭhā, and the rest. Her I ever bow to— the Goddess who removes affliction, who bestows enjoyment and liberation; the infinite, the victorious, the pure, the refuge, the giver of auspiciousness, the auspicious one.

sāshe
sā:
TypePronoun
Roottad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
eṣāthis (she)
eṣā:
TypePronoun
Rootetad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
aṣṭaueight
aṣṭau:
TypeAdjective
Rootaṣṭan (saṅkhyā-prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam (numeral agreeing with vasavaḥ)
vasavaḥthe Vasus
vasavaḥ:
TypeNoun
Rootvasu (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
sāshe
sā:
TypePronoun
Roottad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
eṣāthis (she)
eṣā:
TypePronoun
Rootetad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
ekādaśaeleven
ekādaśa:
TypeAdjective
Rootekādaśan (saṅkhyā-prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam (numeral agreeing with rudrāḥ)
rudrāḥthe Rudras
rudrāḥ:
TypeNoun
Rootrudra (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
sāshe
sā:
TypePronoun
Roottad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
eṣāthis (she)
eṣā:
TypePronoun
Rootetad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
dvādaśatwelve
dvādaśa:
TypeAdjective
Rootdvādaśan (saṅkhyā-prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam (numeral agreeing with ādityāḥ)
ādityāḥthe Ādityas
ādityāḥ:
TypeNoun
Rootāditya (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
sāshe
sā:
TypePronoun
Roottad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
eṣāthis (she)
eṣā:
TypePronoun
Rootetad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
viśveall
viśve:
TypeAdjective
Rootviśva (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam (as first member in name)
devāḥgods
devāḥ:
TypeNoun
Rootdeva (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
somapāḥSoma-drinkers
somapāḥ:
TypeNoun
Rootsoma-pā (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
asomapāḥnon–Soma-drinkers
asomapāḥ:
TypeNoun
Roota-soma-pā (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca (avyaya)
Formavyayam
sāshe
sā:
TypePronoun
Roottad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
eṣāthis (she)
eṣā:
TypePronoun
Rootetad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
yātudhānyaḥsorcerers/demons (yātudhānas)
yātudhānyaḥ:
TypeNoun
Rootyātudhāna (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
asurāḥasuras
asurāḥ:
TypeNoun
Rootasura (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
rakṣāṃsirākṣasas/demons
rakṣāṃsi:
TypeNoun
Rootrakṣas (prātipadika)
Formnapuṃsakaliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
piśācayakṣāḥpiśācas and yakṣas
piśācayakṣāḥ:
TypeNoun
Rootpiśāca-yakṣa (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
siddhāḥsiddhas (perfected beings)
siddhāḥ:
TypeNoun
Rootsiddha (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
sāshe
sā:
TypePronoun
Roottad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
eṣāthis (she)
eṣā:
TypePronoun
Rootetad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
sattvasattva
sattva:
TypeNoun
Rootsattva (prātipadika)
Formnapuṃsakaliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam (as member of triad)
rajaḥrajas
rajaḥ:
TypeNoun
Rootrajas (prātipadika)
Formnapuṃsakaliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam (as member of triad; Vedic/poetic form)
tamāṃsitamas
tamāṃsi:
TypeNoun
Roottamas (prātipadika)
Formnapuṃsakaliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
sāshe
sā:
TypePronoun
Roottad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
eṣāthis (she)
eṣā:
TypePronoun
Rootetad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
prajāpatiPrajāpatis
prajāpati:
TypeNoun
Rootprajāpati (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam (as part of list)
indraIndras
indra:
TypeNoun
Rootindra (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam (as part of list)
manavaḥManus
manavaḥ:
TypeNoun
Rootmanu (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
sāshe
sā:
TypePronoun
Roottad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
eṣāthis (she)
eṣā:
TypePronoun
Rootetad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
grahāḥplanets/seizers
grahāḥ:
TypeNoun
Rootgraha (prātipadika)
Formpuṃliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
nakṣatrajyotīṃṣistars and lights (luminaries)
nakṣatrajyotīṃṣi:
TypeNoun
Rootnakṣatra-jyotis (prātipadika)
Formnapuṃsakaliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, bahuvacanam
kalākāṣṭhādikālarūpiṇīhaving the form of time (kalā, kāṣṭhā, etc.)
kalākāṣṭhādikālarūpiṇī:
TypeAdjective
Rootkalā-kāṣṭhā-ādi-kāla-rūpiṇī (prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, prathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
tāmher
tām:
TypePronoun
Roottad (sarvanāma-prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, dvitīyā vibhaktiḥ, ekavacanam
ahamI
aham:
TypePronoun
Rootasmad (sarvanāma-prātipadika)
Formprathamā vibhaktiḥ, ekavacanam
praṇau-miI bow
praṇau-mi:
TypeVerb
Root√ṇu/√nū (dhātu) with preverb pra-; (praṇu)
Formlaṭ (vartamāna), uttamaḥ puruṣaḥ, ekavacanam, parasmaipada
nityamalways
nityam:
TypeIndeclinable
Rootnitya (prātipadika used adverbially)
Formavyaya (kriyāviśeṣaṇa)
tāpāpahāriṇīmremover of afflictions
tāpāpahāriṇīm:
TypeAdjective
Roottāpa-apahāriṇī (prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, dvitīyā vibhaktiḥ, ekavacanam
devīmthe Goddess
devīm:
TypeNoun
Rootdevī (prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, dvitīyā vibhaktiḥ, ekavacanam
bhuktimuktipradāyinīmgiver of enjoyment and liberation
bhuktimuktipradāyinīm:
TypeAdjective
Rootbhukti-mukti-pradāyinī (prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, dvitīyā vibhaktiḥ, ekavacanam
anantāminfinite
anantām:
TypeAdjective
Rootananta (prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, dvitīyā vibhaktiḥ, ekavacanam
vijayāmvictorious
vijayām:
TypeNoun
Rootvijayā (prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, dvitīyā vibhaktiḥ, ekavacanam
śuddhāmpure
śuddhām:
TypeAdjective
Rootśuddha (prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, dvitīyā vibhaktiḥ, ekavacanam
śaraṇyāmworthy of refuge
śaraṇyām:
TypeAdjective
Rootśaraṇya (prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, dvitīyā vibhaktiḥ, ekavacanam
śivadāmbestower of auspiciousness
śivadām:
TypeAdjective
Rootśiva-dā (prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, dvitīyā vibhaktiḥ, ekavacanam
śivāmauspicious
śivām:
TypeAdjective
Rootśivā (prātipadika)
Formstrīliṅgaḥ, dvitīyā vibhaktiḥ, ekavacanam
  • sā+eṣā→saiṣā
  • saiṣā+aṣṭau→saiṣāṣṭau
  • saiṣā+ekādaśa→saiṣaikādaśa
  • dvādaśa+ādityāḥ→dvādaśādityāḥ
  • viśve+devāḥ→viśvedevāḥ
  • asomapāḥ+ca→asomapāś ca (visarga before c)
  • piśāca+yakṣāḥ→piśācayakṣāḥ
  • sattva-rajas-tamāṃsi shown as triad (rajas→rajaḥ in text)
  • prajāpati+indra+manavaḥ→prajāpatiindramanavaḥ (written together in source)
  • nakṣatra+jyotīṃṣi→nakṣatrajyotīṃṣi
  • kalā+kāṣṭhā+ādi+kāla+rūpiṇī→kalākāṣṭhādikālarūpiṇī
  • praṇau mi treated as praṇau-mi (praṇomi/praṇumi orthographic split)
Central concept
Brahman/Devī as sarvātmakatva (all-encompassing reality); guṇas and māyā; bhukti–mukti
The mahavakyas
Reinforces mahāvākya purport by asserting all-inclusive identity (sarvaṃ khalvidaṃ brahma as a thematic parallel), though not quoting a mahāvākya verbatim.
Veda
Atharva
Chandas
Prose with hymnic cadence (stotra-like enumeration)

Yoga and practice

Viśvarūpa-dhyāna (cosmic-form meditation) to dissolve separative identity; contemplation of guṇas to cultivate guṇātīta (transcending qualities); time-awareness practices (kāla-bhāvanā) to reduce clinging; devotional surrender (praṇāma) integrated with jñāna for steadiness and fearlessness.

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play