Amritbindu Upanishad: Verse 3
यतो निर्विषयस्यास्य मनसो मुक्तिरिष्यते । अतो निर्विषयं नित्यं मनः कार्यं मुमुक्षुणा ॥
निरस्तविषयासङ्गं संनिरुद्धं मनो हृदि । यदाऽऽयात्यात्मनो भावं तदा तत्परमं पदम् ॥३-४॥
यतः । निर्-विषयस्य । अस्य । मनसः । मुक्तिः । इष्यते । अतः । निर्-विषयम् । नित्यम् । मनः । कार्यम् । मुमुक्षुणा ।
निरस्त-विषय-आसङ्गम् । सं-निरुद्धम् । मनः । हृदि । यदा । आयाति । आत्मनः । भावम् । तदा । तत् । परम् । पदम् ॥
yato nirviṣayasyāsya manaso muktir iṣyate | ato nirviṣayaṃ nityaṃ manaḥ kāryaṃ mumukṣuṇā |
nirasta-viṣayāsaṅgaṃ saṃniruddhaṃ mano hṛdi | yadā''yāty ātmano bhāvaṃ tadā tat paramaṃ padam ||3-4||
जब मन चीज़ों से आज़ाद हो जाता है, तभी मुक्ति मिलती है। इसलिए जो मुक्ति चाहता है, उसको अपने मन को हमेशा चीज़ों से दूर रखना चाहिए। चीज़ों की चाहत छोड़ के, मन को दिल में रोक लो। जब मन अपने आप तक पहुँच जाता है, वो सबसे बड़ा स्थान है।
Because liberation of this mind is held to be (through) objectlessness, therefore the seeker of liberation should always make the mind objectless. Having cast off attachment to objects, with the mind well-restrained in the heart—when it attains the state of the Self, then that is the supreme abode.
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.