Rig Veda 3.47.5: Mandala 3, Sukta 47, Mantra 5
Sukta 3.47
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Indra (Marutvant)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
मरुत्वन्तं वृषभं वावृधानमकवारिं दिव्यं शासमिन्द्रम् । विश्वासाहमवसे नूतनायोग्रं सहोदामिह तं हुवेम ॥
Transliteration
marútvantaṃ vṛṣabháṃ vāvṛdhānám ákavāriṃ divyáṃ śā́sám índram | viśvā́sāham ávase nū́tanāyógram sahodā́m ihá táṃ huvema ||
Translation
हम यहाँ बुला रहे हैं इंद्र को, जो मरुत के साथ आता है और बड़ा हो रहा है। वोह ऊपर वाला है, कोई कंजूस नहीं, सब पे जीतने वाला। हम उसे नया हेल्प के लिए पुकारते हैं।
Word by Word
मरुत्वन्तम्Marut-possessing, accompanied by the Maruts
मरुत्वन्तम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-विशेष्यः ‘इन्द्रम्’)
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त् (मरुत् + -वन्त्)
वृषभम्the bull (strong one)
वृषभम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeNoun (used as epithet)
Rootवृषभ
वावृधानम्grown, strengthened, ever-increasing
वावृधानम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√वृध् (वर्धने) → वावृधान (perf. participle)
अकवारिम्swift/impetuous (RV epithet; lit. ‘having akavāri’/‘not-to-be-checked’—traditional sense: very swift)
अकवारिम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootअकवारि (प्रातिपदिक; RV-विशेषण, ‘अक’ + ‘वारि’ इत्यादि व्युत्पत्तिः अनिश्चित/निरुक्त-परम्परा)
दिव्यम्heavenly, divine
दिव्यम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदिव्य (← दिव् ‘द्युतौ/स्वर्गे’)
शासम्the ruler, the one of command/discipline
शासम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषण-रूपेण: ‘शासन-स्वभावम्’)
TypeNoun
Rootशास (← √शास् ‘शासने/आज्ञायाम्’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (हुवेम—आह्वानस्य कर्म)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
विश्वासाहम्all-conquering, victorious over all
विश्वासाहम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (bahuvrīhi epithet)
Rootविश्वासाह (विश्व + साह ‘to conquer/endure’)
अवसेfor help, for protection
अवसे:
सम्प्रदान (उद्देश्यः: ‘सहाय्याय/रक्षणाय’)
TypeNoun
Rootअवस् (← √अव् ‘रक्षणे/सहाय्ये’)
नूतनायfor the new (fresh) [aid/impulse]
नूतनाय:
सम्प्रदान (अवसे—‘नूतनाय’ = ‘नवाय/नवीनाय’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootनूतन
उग्रम्mighty, fierce
उग्रम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउग्र
सहोदाम्giver of strength/power
सहोदाम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (agentive epithet)
Rootसहोदा (सहस् + दा ‘giver’) / सहोद (RV-प्रातिपदिक ‘strength-giving’)
इहhere
इह:
अधिकरण (देश-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootइह
तम्him
तम्:
कर्म (हुवेम—‘him’)
TypePronoun
Rootतद्
हुवेमlet us call/invoke
हुवेम:
क्रिया (यजमान-वक्ता कर्ता)
TypeVerb
Root√हू (आह्वाने)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
