Rig Veda 10.85.33: Mandala 10, Sukta 85, Mantra 33
Sukta 10.85
Rishi: sūryāsāvitrī
Devata: maṅgala/saubhāgya of the bride (auspiciousness as operative power)
Chandas: anuṣṭup
Samhita Patha (Devanagari)
सुमङ्गलीरियं वधूरिमां समेत पश्यत । सौभाग्यमस्यै दत्त्वायाथास्तं वि परेतन ॥
Transliteration
sumangalī́r iyáṃ vadhū́r imā́ṃ sametá páśyata | saúbhāgyam asyái dattvā́yāthā́staṃ ví paráitaná ||
Translation
देखो, यह दुल्हन कितनी अच्छी है। उसमे सारी अच्छी बातें हैं। उसको खुश रखने की शक्ति दो, फिर सब अपने घर चले जाओ। आशीर्वाद उसके पास रहे।
Word by Word
सु-मङ्गलीःauspicious (women), very fortunate
सु-मङ्गलीः:
विशेषण (कर्तृ/कर्म-सम्बन्धे) — ‘इयम्’ इत्यस्य विशेषणम्
TypeAdjective
Rootमङ्गल (प्रातिपदिक) + सु- (उपसर्ग/पूर्वपद)
इयम्this (woman)
इयम्:
कर्तृ (पश्यत इत्यस्य) / निर्देश्य-विषयः
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वधूःbride
वधूः:
कर्तृ (पश्यत इत्यस्य) / ‘इयम्’ इत्यस्य समानाधिकरणम्
TypeNoun
Rootवधू (प्रातिपदिक)
इमाम्this (one), her
इमाम्:
कर्म (पश्यत इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सम्-एतlet her come together / approach
सम्-एत:
क्रिया (वधूः/इयम् इत्यस्य)
TypeVerb
Rootइ (धातु) — ‘ए’ (गत्यर्थः) + सम्- (उपसर्ग)
पश्यतbehold, look (at her)
पश्यत:
क्रिया (श्रोत्रादीन् प्रति); कर्म = ‘इमाम्’
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
सौभाग्यम्good fortune
सौभाग्यम्:
कर्म (दत्त्वाय इत्यस्य—‘to give’ what?)
TypeNoun
Rootसौभाग्य (प्रातिपदिक; सु- + भाग्य)
अस्यैto her
अस्यै:
सम्प्रदान (दत्त्वाय—‘to her’)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दत्त्वायfor giving (to bestow)
दत्त्वाय:
प्रयोजन (उद्देश्य) — ‘सौभाग्यम् … दत्त्वाय’
TypeVerbal derivative (purpose-infinitive) / Indeclinable
Rootदा (धातु) → दत्त्व (क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय/कृदन्त-आधार) + -य (वैदिक प्रयोजन/अर्थे)
अथthen
अथ:
सम्बन्ध/अनुक्रम-सूचक
TypeIndeclinable
Rootअथ (निपात)
आस्तम्remain/abide (be seated/settled)
आस्तम्:
क्रिया (सम्बद्धा ‘वि परेतन’ इत्यनेन—‘then remain/abide’)
TypeVerb (Vedic form)
Rootअस् (धातु) — ‘आस्’ (उपवेशन/स्थितौ) / वैदिक प्रयोगः ‘आस्तम्’ = ‘आसताम्/आसीत’ इत्यर्थे (स्थापन/स्थितिः)
विapart, forth
वि:
क्रियाविशेषण (परेतन इत्यस्य)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
परेतनgo forth, depart
परेतन:
क्रिया (श्रोत्रादीन् प्रति) — ‘depart/go forth’
TypeVerb
Rootइ (धातु) — ‘ए’ (गत्यर्थः) + परा- (उपसर्ग)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
