Rig Veda 10.85.28: Mandala 10, Sukta 85, Mantra 28
Sukta 10.85
Rishi: RV 10.85 wedding sequence
Devata: Not a single devatā; verse describes energetic/ritual-psychological effects surrounding union and binding
Chandas: Likely Anuṣṭubh (shorter, two-line structure)
Samhita Patha (Devanagari)
नीललोहितं भवति कृत्यासक्तिर्व्यज्यते । एधन्ते अस्या ज्ञातयः पतिर्बन्धेषु बध्यते ॥
Transliteration
nīla-lohitaṃ bhavati kṛtyā āsaktir vyajyate | edhante asyā jñātayaḥ patiḥ bandheṣu badhyate ||
Translation
लाल रंग का निशान दिखता है और बुरी चीज़ें दूर हो जाती हैं। दुल्हन के घर वाले स्ट्रॉन्ग हो जाते हैं। पति अपनी पत्नी के साथ बंधन में बंध जाता है।
Word by Word
नीललोहितम्blue-and-red; dark-reddish
नीललोहितम्:
कर्म (भवति इत्यस्य विधेय/पूरक-रूपेण) अथवा विशेष्यस्य विधेयविशेषणम्
TypeAdjective
Rootनील- + लोहित- (प्रातिपदिक) अथवा समास-प्रातिपदिक नीललोहित-
भवतिbecomes; is
भवति:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भव्)
कृत्यासक्तिःattachment/affliction of (witchcraft) ‘kṛtyā’; the clinging of harmful magic
कृत्यासक्तिः:
कर्तृ (व्यज्यते इत्यस्य) / विषयः
TypeNoun
Rootकृत्या- (स्त्री. प्रातिपदिक) + आसक्ति- (स्त्री. प्रातिपदिक) (षष्ठी-तत्पुरुषः: कृत्यायाः आसक्तिः) अथवा कर्मधारय-भावः
व्यज्यतेis manifested; is made distinct/visible
व्यज्यते:
क्रिया
TypeVerb
Root√अञ्ज् (अञ्ज्/अज्) उपसर्गः वि-; (वेदिके ‘व्यज्यते’ = ‘प्रकट्यते/विभज्यते’ इत्यर्थे)
एधन्तेthrive; grow; prosper
एधन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√एध्
अस्याःof her
अस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of her’
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ज्ञातयःkinsfolk; relatives
ज्ञातयः:
कर्तृ (एधन्ते इत्यस्य)
TypeNoun
Rootज्ञाति- (स्त्री. प्रातिपदिक) < √ज्ञा
पतिःhusband
पतिः:
कर्तृ (बध्यते इत्यस्य) / विषयः
TypeNoun
Rootपति- (पुं. प्रातिपदिक)
बन्धेषुin bonds; in fetters
बन्धेषु:
अधिकरण (स्थान/अवस्था) — ‘in bonds’
TypeNoun
Rootबन्ध- (पुं./नपुं. प्रातिपदिक)
बध्यतेis bound; gets bound
बध्यते:
क्रिया
TypeVerb
Root√बन्ध्
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
