Rig Veda 10.119.11: Mandala 10, Sukta 119, Mantra 11
Sukta 10.119
Rishi: Unknown/Anukramani tradition often associates RV 10.119 with a self-utterance in Soma-intoxication (a poet-seer speaking as ‘I’); specific rishi attribution uncertain in this excerpt.
Devata: Soma (with Āpas/Waters as supporting powers); the refrain ‘kuvit somasyāpām iti’ keeps Soma-Waters central.
Chandas: Likely Jagatī/Tr̥ṣṭubh-family for the hymn; exact meter per verse requires pada-count verification.
Samhita Patha (Devanagari)
दिवि मे अन्यः पक्षोऽधो अन्यमचीकृषम् । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
Transliteration
diví me anyáḥ pakṣó ’dhó anyám acīkṛṣam | kuvít somásyāpā́m íti ||
Translation
मेरा एक पंख आसमान में है, दूसरा नीचे। मैं दोनों तरफ फैल गया हूँ। शायद यह भी सोम के पानी की वजह से हुआ।
Word by Word
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ- ‘स्वर्ग’)
मेof me / my
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद्
अन्यःanother
अन्यः:
विशेषण (पक्षः इति)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
पक्षःwing / side
पक्षः:
कर्तृ (अस्ति/भवति इति अव्यक्त-क्रिया-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
अधःbelow
अधः:
अधिकरण/दिशा-निर्देश (स्थानवाचक)
TypeIndeclinable
Rootअधस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
अन्यम्another
अन्यम्:
कर्म (पक्षम् इति)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
अचीकृषम्I made / I fashioned
अचीकृषम्:
क्रिया (कर्तृ = अहम् implied; कर्म = अन्यम् [पक्षम्])
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + आङ् (उपसर्ग) ; (वेदिक-रूप: अचीकृषम् = परोक्ष/इच्छार्थ-प्रायः ‘चिकीर्ष’ प्रकारस्य पुनरुक्त-आभ्यासः)
कुवित्perhaps? / is it possible?
कुवित्:
वाक्य-निपात (प्रश्न/संशय)
TypeIndeclinable
Rootकु + वित् (निपात-समूह; प्रश्नार्थ/संशयार्थ)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक ‘जल’)
इतिthus
इति:
वाक्य-निपात (उक्त्यर्थ)
TypeIndeclinable
Rootइति
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
