Rig Veda 10.107.1: Mandala 10, Sukta 107, Mantra 1
Sukta 10.107
Devata: Dakṣiṇā (personified sacred giving) / Pūrtí (completed offering) theme
Samhita Patha (Devanagari)
आविरभून्महि माघोनमेषां विश्वं जीवं तमसो निरमोचि । महि ज्योतिः पितृभिर्दत्तमागादुरुः पन्था दक्षिणाया अदर्शि ॥
Transliteration
āvír abhūn máhi mā́ghonam eṣāṃ víśvaṃ jīváṃ támason nír amoci | máhi jyótiḥ pitṛ́bhir dátam āgād urúḥ pánthā dakṣiṇā́yā adarśi ||
Translation
देने वालों के लिए बड़ी ताकत आ गई है। सारे जीव अंधेर से आज़ाद हो गए। बड़ा उजाला आया है, जो पुरखों ने दिया था। सही देना का एक चौड़ा रास्ता दिख गया है।
Word by Word
आविःopenly, manifest
आविः:
Adhikaraṇa (भावे/रीत्या: ‘प्रकटम्’)
TypeIndeclinable
Rootआविस् (प्रातिपदिक) < PIE *h₂ewi-? (प्रकाश/प्रकट) (निघण्टु: प्रादुर्भाव)
अभूत्became, came to be
अभूत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (भवति)
महिgreatly, mightily
महि:
Adhikaraṇa (प्रकारे: ‘महद्/अत्यन्तम्’)
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय/विशेषण-प्रयोग; महत्-सम्बद्ध)
माघोनम्the bountiful one (patron), the generous
माघोनम्:
Karma (अभूत्—किम्? माघोनम्)
TypeNoun/Adjective
Rootमाघवन्/माघोन (प्रातिपदिक; ‘दानशील/समृद्ध’)
एषाम्of these
एषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध: ‘of these’)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वम्all, the whole
विश्वम्:
Karma (अमोचि—किम्? विश्वं जीवम्)
TypeAdjective/Noun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
जीवम्living, life
जीवम्:
Karma (विश्वम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Noun
Rootजीव (प्रातिपदिक; ‘जीवित/जीवन्’)
तमसःfrom darkness
तमसः:
Apādāna (निर्-अमोचि—कस्मात्? तमसः)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
निःout, forth, away
निः:
(क्रियाविशेषण; अमोचि इत्यस्य)
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय)
अमोचिwas released, was freed
अमोचि:
(क्रिया; ‘was released’)
TypeVerb
Root√मुच् (मुच्यते)
महिgreat, greatly
महि:
Adhikaraṇa (प्रकारे)
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय/विशेषण-प्रयोग)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
Kartā (आगात्—कः? ज्योतिः)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
पितृभिःby the Fathers (ancestors)
पितृभिः:
Karaṇa/Agent-instrument (दत्तम्—केन/कैः? पितृभिः)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
दत्तम्given, bestowed
दत्तम्:
(विशेषण; ‘given’)
TypeParticiple
Root√दा (ददाति) → दत्त (कृदन्त)
आगात्came, arrived
आगात्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति) + आ-
उरुःwide, broad
उरुः:
Kartā/Predicate (अदर्शि—कः? उरुः पन्थाः)
TypeAdjective
Rootउरु (प्रातिपदिक)
पन्थाःpath, way
पन्थाः:
Kartā (अदर्शि—कः? पन्थाः)
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
दक्षिणायाःof the dakṣiṇā (sacrificial gift/fee)
दक्षिणायाः:
Sambandha (सम्बन्ध: ‘of the dakṣiṇā/gift’)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
अदर्शिwas seen, appeared
अदर्शि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (पश्यति) + अ- (लुङ्)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.