Home›Rig Veda›Mandala 1›Sukta 139›Mantra 3
←Previous Mantra
Next Mantra→

Rig Veda 1.139.3: Mandala 1, Sukta 139, Mantra 3

Sukta 1.139

Devata: Aśvins

युवां स्तोमेभिर्देवयन्तो अश्विनाश्रावयन्त इव श्लोकमायवो युवां हव्याभ्यायवः । युवोर्विश्वा अधि श्रियः पृक्षश्च विश्ववेदसा । प्रुषायन्ते वां पवयो हिरण्यये रथे दस्रा हिरण्यये ॥

Recitation with translationRig Veda 1.139.3

yuvā́ṃ stómebhir devayánto aśvinā́śrāvayanta iva ślókām ā́yavo yuvā́ṃ havyā́bhy ā́yavaḥ | yuvór viśvā́ ádhi śríyaḥ pṛ́kṣaś ca viśva-vedasā | pruṣāyánte vāṃ paváyo hiraṇyáye ráthe dasrā hiraṇyáye ||

अश्विन भाई, लोग तुम्हे गीत से बुलाते हैं। वो देवताओं की तरफ जाना चाहते हैं। वो अपनी पूजा और भेंट से तुम्हारे पास आते हैं। तुम्हारे ऊपर सब तरह की चमक और खुशाली है। तुम सब जानते हो। तुम्हारी रथ के पहिए सोना जैसा चमकते हैं। तुम चमक के साथ आते हो।

युवाम्you two
युवाम्:
कर्म/सम्बोधन-सदृश (स्तुत्य-विषयः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक) द्विवचन-प्रयोग
स्तोमेभिःwith hymns/praises
स्तोमेभिः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
देवयन्तःseeking the gods / godward
देवयन्तः:
कर्तृ (आयवः-विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootदेवय् (धातु; ‘देवान् इच्छति/देवेषु प्रवर्तते’) → देवयन्त् (वर्तमान कृदन्त)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (Dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; द्विदेवता)
श्रावयन्तःmaking (you) hear / causing to hear
श्रावयन्तः:
कर्तृ (आयवः-विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootश्रु (धातु) + णिच् (श्रावयति ‘cause to hear’) → श्रावयन्त्
इवas if / like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
श्लोकम्a chant/verse; acclaim
श्लोकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक)
आयवःthe Āyus (descendants of Ayu) / worshippers
आयवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक) → आयव (वेदिक बहुवचन-रूप)
युवाम्you two
युवाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
हव्याभ्यायवःthose who approach with oblations / oblation-bringers
हव्याभ्यायवः:
कर्तृ (आयवः-सम्बद्ध विशेषण/अप्पोजिशन)
TypeNoun (compound epithet)
Rootहव्य (प्रातिपदिक) + आ-यु/आयु (प्रातिपदिक) → समास/वेदिक-रूप
युवोःof you two
युवोः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्तृ (श्रियाḥ-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अधिupon / over
अधि:
अधिकरण-सूचक
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअधि
श्रियमःsplendours / prosperities
श्रियमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) → श्रिय (वेदिक)
पृक्षःstrength / refreshment
पृक्षः:
कर्तृ (समुच्चयः श्रियः + पृक्षः)
TypeNoun
Rootपृक्ष (प्रातिपदिक; ‘strength/refreshment/aid’)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
विश्ववेदसाO all-knowing ones
विश्ववेदसा:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootविश्व-विद् (प्रातिपदिक) → विश्ववेदस् (वेदिक)
प्रुषायन्तेthey sprinkle / they bestrew
प्रुषायन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्रुष् (धातु; ‘sprinkle/bedew’) → प्रुषायते (वेदिक/देनोम.)
वाम्your (of you two)
वाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
पवयःfellies/rims (of the wheels)
पवयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपवि (प्रातिपदिक; ‘rim/felly/metal band; also spearhead’) → पवय (वेदिक बहुवचन)
हिरण्ययेgolden
हिरण्यये:
अधिकरण (रथे) सह
TypeAdjective
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक) → हिरण्यय (विशेषण)
रथेon the chariot
रथे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
दस्राO wondrous/skillful ones
दस्रा:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootदस्र (प्रातिपदिक; ‘wondrous/skillful’)
हिरण्ययेgolden
हिरण्यये:
अधिकरण (रथे) सह
TypeAdjective
Rootहिरण्यय

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play