Valmiki Ramayana 2.117.15: Ayodhya Kanda, Sarga 117, Shloka 15

अत्र्याश्रमगमनम् तथा अनसूयोपदेशः

Arrival at Atri’s Hermitage and Anasuya’s Counsel

Devanagari script

राजपुत्रि श्रुतमिदं मुनेरस्य समीरितम् ।

श्रेयोऽर्थमात्मनश्शीघ्रमभिगच्छ तपस्विनीम् ॥१५॥

Recitation with translationValmiki Ramayana 2.117.15

Transliteration

rāja-putri śrutam idaṃ muner asya samīritam |

śreyo’rtham ātmanaḥ śīghram abhigaccha tapasvinīm ||15||

Translation

राम ने सीता से कहा, "राजकुमारी, तुमने सुना ऋषि ने क्या कहा। तुम्हारी भलाई के लिए जल्दी जाओ। उस तपस्वी औरत के पास जाओ।"

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• राजपुत्रि: O princess
• राजपुत्रि: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: राजन् + पुत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञः पुत्री)

• श्रुतम्: has been heard
• श्रुतम्: क्रिया-समर्थक (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विधेय (has been heard)

• इदम्: this
• इदम्: कर्ता (Subject of 'śrutam')
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• मुनेः: of the sage
• मुनेः: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन

• अस्य: of this
• अस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी; एकवचन; सर्वनाम

• समीरितम्: spoken/uttered
• समीरितम्: कर्ता-विशेषण (Predicate qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सम् + ईर् (धातु) → समीरित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; 'इदम्' विशेषण (uttered)

• श्रेयः: welfare
• श्रेयः: सम्बन्ध (Purpose)
• Type: Noun
• Root: श्रेयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; (in compound with अर्थम्)

• अर्थम्: for the sake
• अर्थम्: प्रयोजन (Purpose)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the sake of)

• आत्मनः: of yourself
• आत्मनः: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी; एकवचन

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन प्रयुक्तम्; क्रियाविशेषण (quickly)

• अभिगच्छ: approach
• अभिगच्छ: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: अभि + गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative); मध्यम-पुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• तपस्विनीम्: the ascetic woman
• तपस्विनीम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: तपस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

Context

O princess, you have heard the message of the sage. Without delay approach the ascetic (Anasuya) for your welfare.

Characters & Entities

• Sītā
• ṛṣi (Atri)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma values seeking instruction from the truly virtuous. Rāma frames spiritual association (approaching the tapasvinī) as śreyas—practical welfare rooted in righteousness and truth.

What is the narrative situation?

Rāma directs Sītā to meet Anasūyā after Atri’s recommendation, indicating that Sītā should receive her counsel and blessings.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s protective guidance and prioritization of Sītā’s śreyas (well-being) through righteous companionship.