Atharva Veda 9.2.11: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 11

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

अव॑धी॒त् कामो॒ मम॒ ये स॒पत्ना॑ उ॒रुं लो॒कम॑कर॒न्मह्य॑मेध॒तुम्। मह्यं॑ नमन्तां प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ मह्यं॒ षडु॒र्वीर्घृ॒तमा व॑हन्तु

Recitation with translationAtharva Veda 9.2.11

IAST Transliteration

avadhī́t kā́mo máma yé sapátnā urúṃ lokám akaran máhyam édhatum | máhyaṃ namantāṃ pradíśaś cátasro máhyaṃ ṣáḍ urvī́r ghṛtám ā́ vahantu ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Kāma hath smitten down those rivals of mine who would have made for me a wide domain for thriving. Let the four quarters bow unto me; let the six broad regions bring hither ghee for me.

Translation

काम देव ने मेरे दुश्मनों को गिरा दिया। वो लोग मुझसे ज़्यादा बढ़ने वाले थे, अब वो गए। चारों दिशा मुझे झुकती हैं। छह दिशा मुझ के लिए घी लाती हैं।

The meaning

What it says

Kāma has struck down the speaker’s rivals; the four quarters bow to him; the six broad regions bring ghee to him for thriving.

The inner meaning

Desire (kāma) becomes focused will: it defeats inner rivals (self-sabotage, doubt) and gathers resources (ghṛta) from all ‘regions’ of life. The mind experiences the world as cooperating when intention is unified.

The truth in it

When will and longing are aligned with a clear aim, scattered powers consolidate; prosperity follows coordinated direction rather than divided rivalry.

What it is for

Kind of hymn

Abhicarika (Rival-subduing) with Paustika overtones

Its aim

To crush rivals (sapattna) and secure universal submission and prosperity for the patron

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

Pada patha

अवधी॑त् । कामः॑ । मम॑ । ये । सपत्नाः॑ । उरुम् । लोकम् । अकरन् । मह्यम् । एध॒तुम् । मह्यम् । नमन्ताम् । प्रदिशः॑ । चतस्रः॑ । मह्यम् । षट् । उर्वीः॑ । घृतम् । आ । वहन्तु

अवधी॒त्

slew, struck downhath smitten down; slain, i.e., rendered powerless (apotropaic defeat)Verbलुङ् (अोरिस्ट्), परस्मैपदम्, प्रथमा-पुरुषः, एकवचनम्Role क्रियाRoot √वध् (वध हिंसायाम्)

कामः

desire (as a power/personified Kāma)Kāma (Desire/Will as a divine force); the impelling power that accomplishes the charmNounपुंलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्Role कर्तृRoot काम (प्रातिपदिकम्)

मम

of me, myof me; belonging to the performer/patronPronounषष्ठी विभक्तिः, एकवचनम्Role सम्बन्ध (genitive)Root अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)

ये

who, which (those who)who; those thatPronounपुंलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, बहुवचनम्Role कर्तृ (उपवाक्ये)Root यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)

सपत्नाः

rivals, adversariesrivals, co-wives/competitors, hostile peers (social adversaries)Nounपुंलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, बहुवचनम्Role कर्म (अवधीदिति)Root सपत्न (प्रातिपदिकम्)

उरुम्

wide, broadwide, spacious; expansive (space of security and status)Adjectiveपुंलिङ्गः, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्Role कर्म (लोकम् विशेषयति)Root उरु (प्रातिपदिकम्)

लोकम्

world, realm, placeworld, domain, social sphere; the 'place' of standingNounपुंलिङ्गः, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्Role कर्मRoot लोक (प्रातिपदिकम्)

अकरन्

made, fashionedthey made; they fashioned/contrived (attempted to establish)Verbलुङ् (अोरिस्ट्), परस्मैपदम्, प्रथमा-पुरुषः, बहुवचनम्Role क्रियाRoot √कृ (करणे)

मह्यम्

for me, to mefor me; unto mePronounचतुर्थी विभक्तिः, एकवचनम्Role सम्प्रदानRoot अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)

एधतुम्

to prosper, to thriveto thrive, to wax strong; to prosper (desired increase)Verb (infinitive)तुमुन् (infinitive), अव्ययवत् प्रयोगःRole प्रयोजन (अर्थे)Root √एध् (वृद्धौ/समृद्धौ)

मह्यम्

to/for meunto mePronounचतुर्थी विभक्तिः, एकवचनम्Role सम्प्रदानRoot अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)

नमन्ताम्

let (them) bowlet them bow; submit, incline (ritualized subordination)Verbलोट् (आज्ञार्थे), आत्मनेपदम्, प्रथमा-पुरुषः, बहुवचनम्Role क्रियाRoot √नम् (नम्रतायाम्/प्रणामे)

प्रदिशः

directions, quartersthe quarters/directions (ritually personified regions)Nounस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, बहुवचनम्Role कर्तृ (नमन्ताम् इति)Root प्रदिश् (प्रातिपदिकम्)

चतस्रः

fourNumeral (adjectival)स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, बहुवचनम्Role विशेषणम् (प्रदिशः)Root चतस्/चतुर् (संख्याप्रातिपदिकम्)

मह्यम्

to/for meunto mePronounचतुर्थी विभक्तिः, एकवचनम्Role सम्प्रदानRoot अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)

षट्

sixNumeral (adjectival)(सर्वलिङ्गेषु) प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनार्थे अव्ययवत्Role विशेषणम् (उर्वीः)Root षष् (संख्याप्रातिपदिकम्)

उर्वीः

broad earths/regions (wide expanses)broad ones; the wide regions/earth-expanses (supporting spaces)Nounस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, बहुवचनम्Role कर्तृ (वहन्तु इति)Root उर्वी (प्रातिपदिकम्)

घृतम्

ghee, clarified butterghee; sacrificial fat, bearer of nourishment and auspiciousnessNounनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्Role कर्म (वहन्तु इति)Root घृत (प्रातिपदिकम्)

आ

hither, towards (me)hither; toward (directional preverb of bringing)Indeclinableउपसर्गः (वहन्तु इत्यस्य)Role क्रियाविशेषणम्/दिशाRoot आ (उपसर्ग/निपात)

वहन्तु

let (them) carry/bringlet them carry/bring (as if offering tribute)Verbलोट् (आज्ञार्थे), परस्मैपदम्, प्रथमा-पुरुषः, बहुवचनम्Role क्रियाRoot √वह् (वह प्रापणे/वहने)

Sandhi Notes

• अवधी॒त् | कामः | मम | ये | सपत्नाः | उरुम् | लोकम् | अकरन् | मह्यम् | एधतुम् || मह्यम् | नमन्ताम् | प्रदिशः | चतस्रः | मह्यम् | षट् | उर्वीः | घृतम् | आ | वहन्तु । मुख्य-सन्धयः:
• (1) ‘अकरन् मह्यम्’ इत्यत्र पदान्त-नकारस्य परे ‘म’ इत्यादौ विशेष-सन्धिः न दृश्यते (पदविरामः)।
• (2) ‘घृतम् आ’ इत्यत्र पदान्त ‘म्’ + ‘आ’—पदपाठे पृथक्
• संहितायां ‘घृतमा’ इति दृश्यते (अनुस्वार/मकार-समाससदृश-संयोगः)।
• (3) ‘षडुर्वीः’ = ‘षट् उर्वीः’ (ट् + उ → डु, जश्त्व/परसवर्ण-सन्धिः) ।

Seer, deity and metre

Rishi

Atharvanic tradition (hymn-level attribution varies in Anukramaṇī)

Devata

Kāma (and subordinately the Directions/Regions)

Chandas

Triṣṭubh-like cadence (AV mixed; often treated as triṣṭubh in this section)

Rasa

Vira and Raudra

Sayana's Commentary

The Seer

The Deity

The Metre

The Rite

In the Home

Substances

Healing Context

Magic Charm Layer

Symbols in this Mantra

Yogic Application

Chanting Notes

Practical Application

Scholarly Questions