Atharva Veda 18.3.61: Kanda 18, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 61

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

वि॒वस्वा॑न्नो॒ अभ॑यं कृणोतु॒ यः सु॒त्रामा॑ जी॒रदा॑नुः सु॒दानुः॑ । इ॒हेमे वी॒रा ब॒हवो॑ भवन्तु॒ गोम॒दश्व॑व॒न्मय्य॑स्तु पु॒ष्टम्

Recitation with translationAtharva Veda 18.3.61

IAST Transliteration

vivásvān no abháyaṃ kṛṇotu yáḥ sutrā́mā jīrádānuḥ sudā́nuḥ | ihémé vīrā́ bahávo bhavantu gómad áśvavān máy y astu púṣṭam

English Translation (Griffith/Whitney)

May Vivasvant make for us fearlessness—he, the good protector, of bounty that endureth, of liberal giving. Here may these our heroes be many; in me be thriving, rich in kine, rich in steeds.

Translation

सूर्य देव हमें डर से आज़ाद करें। वो अच्छी तरह से रक्षा करते है, वो देते है और कभी खत्म नहीं होता। यहाँ हमारे बहुत सारे बहादुर लोग होन। मैं स्ट्रॉन्ग बनो, मेरे पास गायें हों और घोड़े हों।

The meaning

What it says

A prayer to Vivasvant (solar power) to grant fearlessness, strong protection, and enduring generosity; may there be many “heroes” (sons/retainers) here, and may prosperity—rich in cattle and horses—rest in the sacrificer.

The inner meaning

The “sun” is invoked as the stabilizer of confidence and social vitality: fear is dispelled by inner illumination; “many heroes” signifies robust will, supportive relationships, and the capacity to act; cattle/horses symbolize steady nourishment and mobile power (resources + agency).

The truth in it

Prosperity is not merely possession; it is the fearless, protected continuity of life-energy—supported by enduring sources (sun/time), strong community, and well-directed power.

What it is for

Kind of hymn

Pauṣṭika with apotropaic overlay (prosperity + protection)

Its aim

To secure fearlessness and to increase male offspring/retainers and pastoral wealth (cattle, horses), establishing thriving prosperity in the sacrificer.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

Pada patha

विवस्वान् । नः । अभयम् । कृणोतु । यः । सु-त्रामा । जीर-दानुः । सु-दानुः । इह । इमे । वीराः । बहवः । भवन्तु । गो-मत् । अश्व-वत् । मयि । अस्तु । पुष्टम् ।

विवस्वान्

Vivasvān (the Sun)Vivasvant (solar figure; life-giver, warder of peril)Nounपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्Role कर्तृRoot विवस्वत् (प्रातिपदिक) < वि+√वस् (दीप्तौ) / ‘विवस्वत्’ = सूर्यः

नः

of us / for usfor us (the community/household)Pronounषष्ठी (सम्बन्धे), बहुवचनम् (एन्क्लिटिक रूप)Role सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्धRoot अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

अभयम्

fearlessness, safetyfearlessness, security (apotropaic protection)Nounनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्Role कर्मRoot अ-भय (प्रातिपदिक)

कृणोतु

may he makelet him make (granting protection)Verbलोट् (आज्ञार्थे), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्Role क्रियाRoot √कृ (करणे)

यः

whoPronounपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्Role कर्तृ (सम्बन्धवाक्ये)Root यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

सुत्रामा

well-protectinggood protector, having good shelter (strong guardian power)Adjectiveपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम् (यः इत्यस्य विशेषणम्)Role कर्तृ (विशेषणम्)Root सु-त्रामन् (प्रातिपदिक) ‘good protector’

जीरदानुः

whose gifts endure / long-givingwhose gifts are enduring/ageing-well (lasting beneficence; ‘ripened bounty’)Adjectiveपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम् (यः इत्यस्य विशेषणम्)Role कर्तृ (विशेषणम्)Root जीर-दानु (प्रातिपदिक) ‘having aged/long-standing gifts’ (बहुव्रीहिः)

सुदानुः

bountiful, of good giftsof good giving, bountiful (liberal bestower)Adjectiveपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम् (यः इत्यस्य विशेषणम्)Role कर्तृ (विशेषणम्)Root सु-दानु (प्रातिपदिक) ‘having good gifts’ (बहुव्रीहिः)

इह

hereIndeclinableअव्ययम्Role अधिकरणRoot इह (अव्यय)

इमे

thesePronounपुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्Role कर्तृRoot इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

वीराः

heroes, menheroes, men, sons (male offspring; social strength)Nounपुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्Role कर्तृ (इमे इत्यस्य अप्पोजिशन्)Root वीर (प्रातिपदिक)

बहवः

manyAdjectiveपुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम् (वीराः इत्यस्य विशेषणम्)Role कर्तृ (विशेषणम्)Root बहु (प्रातिपदिक)

भवन्तु

may they belet them be (wish for increase)Verbलोट् (आशीर्लिङ्/आज्ञार्थे), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्Role क्रियाRoot √भू (भवने)

गोमत्

rich in cattlepossessed of cattle (wealth marker)Adjectiveनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (पुष्टम् इत्यस्य विशेषणम्)Role कर्म (विशेषणम्)Root गोमत् (प्रातिपदिक) ‘possessing cows’

अश्ववत्

rich in horsespossessed of horses (status and mobility/war-wealth)Adjectiveनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (पुष्टम् इत्यस्य विशेषणम्)Role कर्म (विशेषणम्)Root अश्ववत् (प्रातिपदिक) ‘possessing horses’

मयि

in mein me, for me (the sacrificer as locus of prosperity)Pronounसप्तमी, एकवचनम्Role अधिकरणRoot अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

अस्तु

let there beVerbलोट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्Role क्रियाRoot √अस् (सत्तायाम्)

पुष्टम्

nourishment, prosperity (well-being)nourishment, thriving, prosperity (paustika increase)Noun/Adjectiveनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्Role कर्म / विधेयRoot पुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √पुष् (पोषणे) क्त (past passive participle)

Sandhi Notes

• विवस्वान् नः अभयम् कृणोतु । यः सुत्रामा जीरदानुः सुदानुः । इह इमे वीराः बहवः भवन्तु । गोमत् अश्ववत् मयि अस्तु पुष्टम् । मुख्य-सन्धयः:
• (1) विवस्वा॑न्नो॒ → विवस्वान् + नः (न् + नः = न्नो).
• (2) नो॒ अभ॑यम् → नः + अभयम् (विसर्गस्य लोपः/एन्क्लिटिक-रूपेण ‘नः’).
• (3) इ॒हेमे → इह + इमे (अ + इ → ए).
• (4) गोम॒दश्व॑वत् → गोमत् + अश्ववत् (त् + अ → द् (जश्त्व)).
• (5) अश्ववत् मयि अस्तु → पृथक् पदानि
• ‘मय्यस्तु’ = मयि + अस्तु (इ + अ → य्-आगमः)

Seer, deity and metre

Rishi

Atharvanic seer (hymn-level attribution varies).

Devata

Vivasvant (solar power).

Chandas

Triṣṭubh.

Rasa

Shanta and Vira

Sayana's Commentary

The Seer

The Deity

The Metre

The Rite

In the Home

Substances

Healing Context

Magic Charm Layer

Symbols in this Mantra

Yogic Application

Chanting Notes

Practical Application

Scholarly Questions