धान्वनवननिम्नस्थलयोधिनां खनकाकाशदिवारात्रियोधिनां च पुरुषाणां नादेयपार्वतानूपसारसानां च हस्तिनामश्वानां च यथास्वमिष्टा युद्धभूमयः कालाश्च ॥
Recitation with translationArthashastra 10.4.2
Transliteration
dhānvanavananimnasthalayodhināṃ khanakākāśadivārātriyodhināṃ ca puruṣāṇāṃ nādeyapārvatānūpasārasānāṃ ca hastinām aśvānāṃ ca yathāsvam iṣṭā yuddhabhūmayaḥ kālāś ca
Translation
जैसे-जैसे लोगों की ट्रेनिंग होती है, वैसा-वैसा बैटलग्राउंड उनका फेवरिट होता है। जो लोग रेगिस्तान में लड़ने के लिए तैय हैं, उनके लिए वही जगह सही है। जंगल में लड़ने वाले जंगल में कम्फर्टेबल हैं। नीचे वाली जगह, जहाँ पानी भरा हो, वो अलग लोगों के लिए। कुछ लोग दिन में अच्छे लड़ते हैं, कुछ रात में। सबका अपना टाइम होता है। हाथी और घोड़े भी अपनी पसंद की जगह पे अच्छे लगते हैं। हाथी नदी के पास, पहाड़, या दलदल में ठीक से चल सकते हैं। घोड़े भी अपनी जगह पे स्ट्रांग होते हैं।
Word by Word
धान्वन-वन-निम्न-स्थल-योधिनाम्of fighters suited to (or fighting in) desert, forest, low-lying and level ground
धान्वन-वन-निम्न-स्थल-योधिनाम्:
TypeNoun (agent noun)
Rootयुध्
Formषष्ठी-बहुवचनम्; पुंलिङ्ग; ‘योधिन्’ (युध् धातोः णिनि-प्रत्यय) — ‘...योधिनाम्’ = ‘...में युद्ध करने वाले (पुरुष) के’
Compoundबहुव्रीहि/तत्पुरुष (समाहार-समास; बहुपद)
In statecraftविशिष्ट-भूभाग में युद्ध करने में निपुण सैनिक (terrain-specialist troops)
खनक-आकाश-दिवा-रात्रि-योधिनाम्of fighters (skilled) in digging/sapping, in open terrain, and in day and night fighting