Arthashastra 3.3.6: Dharmasthiya, Adhyaya 3, Sutra 6

Devanagari script

श्वशुरकुलप्रविष्टायां विभक्तायां वा नाभियोज्यः पतिः । इति भर्म ॥ कZ_०३.३.०६ ॥

Recitation with translationArthashastra 3.3.6

Transliteration

śvaśurakulapraviṣṭāyāṃ vibhaktāyāṃ vā nābhiyojyaḥ patiḥ | iti bharma

Translation

अगर औरत ससुराल में घर बस गई है, या अलग रह रही है, तो पति के ऊपर केस नहीं चलेगा। यह मेंटेनेंस का रूल है।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्वशुरकुलप्रविष्टायाम्: when (a woman) has entered her father-in-law’s family/household
• Type: Participle (Verbal adjective)
• Root: प्र√विश् (विश्)
• Form: स्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; भूतकृदन्तः (क्त) ‘प्रविष्ट’ + ‘श्वशुरकुल’ (श्वशुरस्य कुलम्) इति समासः; ‘प्रविष्टा’ इत्यस्य सप्तमी ‘प्रविष्टायाम्’ (सप्तमी-सम्बन्धे/अधिकरणे)

• विभक्तायाम्: or when she is separated (living apart)
• Type: Participle (Verbal adjective)
• Root: वि√भज् (भज्)
• Form: स्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; भूतकृदन्तः (क्त) ‘विभक्ता’ → ‘विभक्तायाम्’; ‘विभक्ता’ = विभक्त-स्थितिः/पृथक्कृता (separated)

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive ‘or’)

• न: not
• Type: Particle
• Root: न
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम्

• अभियोज्यः: is not to be accused / should not be prosecuted
• Type: Gerundive (Potential passive participle)
• Root: अभि√युज् (युज्)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कृदन्तः (यत्) ‘अभियोज्य’ = ‘अभियोगं कर्तुं योग्यः/कर्तव्यः’; निषेधेन ‘न अभियोज्यः’ = ‘should not be prosecuted/accused’

• पतिः: the husband
• Type: Noun
• Root: पति
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कर्तृपदम्

• इति: thus
• Type: Quotative particle
• Root: इति
• Form: उक्त्यन्त-निर्देशक-अव्ययम् (end-quote marker)

• भर्म: (says) Bharma (an authority)
• Type: Noun (proper name/authority)
• Root: भर्मन्
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; आचार्य-नाम (मत-प्रमाण-निर्देशः)

Entities Mentioned

• pati
• wife (implied)
• śvaśura-kula (in-laws household)

More Details

FAQs

How does this function as litigation gatekeeping?

It restricts when a husband can be impleaded for maintenance, preventing duplicative claims or shifting support obligations when residence/guardianship has changed.