Arthashastra 3.17.12: Dharmasthiya, Adhyaya 17, Sutra 12

Devanagari script

यावद्द् हिरण्यमुपयोक्ष्यते तावद्दास्यामि इति स चतुर्गुणं दण्डं दद्यात् ॥

Recitation with translationArthashastra 3.17.12

Transliteration

yāvadd hiraṇyam upayokṣyate tāvad dāsyāmi iti sa caturguṇaṃ daṇḍaṃ dadyāt

Translation

अगर किसी को गुलाम बनने पे मजबूर करे कि जब तक पैसा चुका नहीं होता मैं नौकर रहूँगा, उसको चार गुना जुर्माना लगेगा।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यावत्: as long as / until
• Type: Indeclinable
• Root: यावत्
• Form: सम्बन्धाव्ययम्; यावत्-तावत् सहसंबन्धे; काल/परिमाण-सीमा सूचकः

• हिरण्यम्: gold; money
• Type: Noun
• Root: हिरण्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्म)

• उपयोक्ष्यते: will be used / will be appropriated
• Type: Verb
• Root: उप-युज्
• Form: लृट् (भविष्यत्कालः); प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः (प्रयोगानुसारः: ‘will be used/appropriated/consumed’)

• तावत्: so long / for that long
• Type: Indeclinable
• Root: तावत्
• Form: सम्बन्धाव्ययम्; यावत्-तावत् सहसंबन्धे; ‘so long/that long’

• दास्यामि: I will give
• Type: Verb
• Root: दा
• Form: लृट् (भविष्यत्कालः); उत्तमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्

• इति: thus (quoting)
• Type: Particle
• Root: इति
• Form: उक्त्यर्थक-अव्ययम्; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणचिह्नम्

• सः: he
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा

• चतुर्गुणम्: fourfold; four times
• Type: Adjective
• Root: चतुर् + गुण
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; संख्याविशेषणम् (‘fourfold’)

• दण्डम्: fine; punishment
• Type: Noun
• Root: दण्ड
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्म)

• दद्यात्: should give / should pay
• Type: Verb
• Root: दा
• Form: विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थः); प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्

More Details

FAQs

Why is the penalty increased from double to fourfold here?

Because coercion is used not merely to obtain a statement but to impose ongoing forced labour/servitude—an aggravated, continuing harm.