Rig Veda 9.78.2: Mandala 9, Sukta 78, Mantra 2

Sukta 9.78

Devata: Soma Pavamāna (prepared for Indra)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्राय सोम परि षिच्यसे नृभिर्नृचक्षा ऊर्मिः कविरज्यसे वने । पूर्वीर्हि ते स्रुतयः सन्ति यातवे सहस्रमश्वा हरयश्चमूषदः ॥

Recitation with translationRig Veda 9.78.2

Transliteration

índrāya soma pári ṣicyase nṛ́bhir nṛ-cákṣā ūŕmiḥ kavír ajyase vánē | pūrvī́r hí te srutáyaḥ sánti yā́tave sahásram áśvā háryaś camū-sádaḥ ||

Translation

Soma, log tumhe Indra ke liye dhalte hain. Tum paani ki lehar ho jo sab dekh sakta hai. Tum rishi ho, jungle mein dhalte ho. Tumhari bahut purani dhaarein hain aage jaane ke liye. Tumhare hazaar ghode hain jo chamak rahe hain aur bade katoron mein baithe hain.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्राय: to/for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• परि: around, forth
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• षिच्यसे: you are poured/strained
• षिच्यसे: कर्म (कर्मणि-भावः/मध्यस्थ-प्रयोगः: ‘thou art poured’)
• Type: Verb
• Root: सिच् (धातु)

• नृभिः: by men
• नृभिः: करण
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• नृचक्षाः: man-seeing, watched by men
• नृचक्षाः: कर्तृ (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: नृ-चक्षस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास)

• ऊर्मिः: the wave/surge
• ऊर्मिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि (प्रातिपदिक)

• कविः: the seer, poet
• कविः: कर्तृ (ऊर्मेः/सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• अज्यसे: you are anointed/smeared
• अज्यसे: कर्म (कर्मणि-भावः/मध्यस्थ-प्रयोगः: ‘thou art anointed’)
• Type: Verb
• Root: अञ्ज् (धातु) / अञ्ज (to smear, anoint)

• वने: in the wood/forest (i.e., in the wooden vat/pressing-place)
• वने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)

• पूर्वीः: many former/earlier
• पूर्वीः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• ते: of you, your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्रुतयः: streams, runnings
• स्रुतयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: स्रुति (प्रातिपदिक)

• सन्ति: are
• सन्ति: — (सत्तार्थक-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• यातवे: to go, for going
• यातवे: प्रयोजन/उद्देश्य
• Type: Verb
• Root: या (धातु) → यातु (कृदन्त-प्रातिपदिक) / यातव् (infinitive in -तवे)

• सहस्रम्: a thousand
• सहस्रम्: कर्म (गम्य/प्राप्य-परिमाणम्)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• अश्वाः: horses
• अश्वाः: कर्तृ (हरयः इत्यस्य सह-समुच्चयः)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• हरयः: the tawny ones (bays; Indra’s horses)
• हरयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• चमूषदः: sitting in the ladle/bowl; stationed at the soma-bowl
• चमूषदः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: चमू-षद् (प्रातिपदिक; समास: ‘in the ladle/bowl’ + ‘sitting’)