Rig Veda 7.4.2: Mandala 7, Sukta 4, Mantra 2

Sukta 7.4

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; traditional attribution for much of Maṇḍala 7)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.4; requires full pada syllable count verification)

Samhita Patha (Devanagari)

स गृत्सो अग्निस्तरुणश्चिदस्तु यतो यविष्ठो अजनिष्ट मातुः । सं यो वना युवते शुचिदन्भूरि चिदन्ना समिदत्ति सद्यः ॥

Recitation with translationRig Veda 7.4.2

Transliteration

sa gṛtsó agnístarúṇaś cid astu yáto yáviṣṭho ájaniṣṭa mātúḥ | sáṃ yó vánā yuváte śúci-dam bhū́ri cid ánnā sám íd átti sadyáḥ ||

Translation

Agni humare liye taakatwala aur jawan ho. Woh apni maa se sabse chhota paida hua. Woh jaldi-jaldi jungle se milta hai aur saaf karta hai. Woh khana jala deta hai, chahe kitna bhi zyada ho. Humari buri baatein leke unhe roshni mein badal de.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he; that one
• सः: कर्तृ (अग्निः इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः) / विषय-निर्देशः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गृत्सः: wise, shrewd
• गृत्सः: कर्तृ-विशेषणम् (अग्निः) / गुणवाचकः
• Type: Adjective
• Root: गृत्स (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni; fire
• अग्निः: कर्तृ (अस्तु) / विषयः
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• तरुणः: young
• तरुणः: कर्तृ-विशेषणम् (अग्निः) / गुणवाचकः
• Type: Adjective
• Root: तरुण (प्रातिपदिक)

• चित्: even; indeed
• चित्: सम्बन्ध-निपातः (अपि/एव-भावः)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• अस्तु: let (him) be
• अस्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• यतः: from where; since
• यतः: अपादान/हेतु-सूचकः
• Type: Indeclinable
• Root: यतस् (अव्यय-प्रातिपदिक)

• यविष्ठः: the youngest; most youthful
• यविष्ठः: कर्तृ-विशेषणम् (अग्निः)
• Type: Adjective
• Root: यविष्ठ (प्रातिपदिक; यव-तुल्य/युवा-भावे, अतिशय) अथवा

• अजनिष्ट: was born; came to be
• अजनिष्ट: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)

• मातुः: of (his) mother
• मातुः: सम्बन्धः (जनन-सम्बन्धे)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)

• सम्: together; completely
• सम्: क्रियाविशेषणम् (युते/सम्यक्-भावे)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• यः: who
• यः: कर्तृ (युते) / सम्बन्ध-प्रत्यवस्थापनम्
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वनाः: woods; forests
• वनाः: कर्म (युते)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)

• युवते: joins; yokes; unites
• युवते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यु (धातु; युनक्ति/युते)

• शुचि: bright; pure
• शुचि: कर्म-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)

• अन्भूः: moisture; water; sap
• अन्भूः: कर्म (युवते)
• Type: Noun
• Root: अन्भू (प्रातिपदिक; वैदिकः—‘अम्भस्/अम्बु’ सम्बन्धः, ‘जल/आर्द्रता/रस’ अर्थे)

• उरि: much; abundantly
• उरि: विशेषण-निपातः
• Type: Indeclinable
• Root: उरि (अव्यय/निपात)

• चित्: even
• चित्: सम्बन्ध-निपातः (अपि/एव-भावः)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• अन्ना: foods; provisions
• अन्ना: कर्म (समिदत्ति)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)

• सम्: completely
• सम्: क्रियाविशेषणम् (सम्यक्/समन्तात्)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• इदत्ति: eats; consumes
• इदत्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अद् (धातु)

• सद्यः: immediately; at once
• सद्यः: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यस् (अव्यय-प्रातिपदिक)