Rig Veda 7.3.5: Mandala 7, Sukta 3, Mantra 5

Sukta 7.3

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

तमिद्दोषा तमुषसि यविष्ठमग्निमत्यं न मर्जयन्त नरः । निशिशाना अतिथिमस्य योनौ दीदाय शोचिराहुतस्य वृष्णः ॥

Recitation with translationRig Veda 7.3.5

Transliteration

tám íd doṣā́ tám uṣási yáviṣṭham agním átyam na márjayanta náraḥ | ní-śiśānā́ átithim asya yónau dīdā́ya śocír ā́hutasya vṛ́ṣṇaḥ ||

Translation

Log raat mein aur subah mein Agni ko saaf karte hain. Jaise ghode ko chamkate hain waise usko chamkate hain. Woh mehman ki tarah aata hai aur apni jagah baithta hai. Jab havan kiya jaata hai, uski aag chamakne lagti hai.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तम्: him / that one
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• दोषा: night
• दोषा: अधिकरण (काल)
• Type: Noun
• Root: दोषा (प्रातिपदिक)

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उषसि: at dawn
• उषसि: अधिकरण (काल)
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• यविष्ठम्: the youngest, most youthful
• यविष्ठम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: यविष्ठ (अग्नि-विशेषण; यव- ‘युवा/नव’ इत्यर्थे, -इष्ठ सुपरलेटिव)

• अग्निम्: Agni (fire)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अत्यम्: a steed, a horse
• अत्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अत्य (प्रातिपदिक; ‘अत्य’ = अश्व/घोड़ा)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• मर्जयन्त: they cleansed, they polished
• मर्जयन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मृज् (धातु)

• नरः: men, the worshippers
• नरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• निशिशाना: sharpening, whetting (themselves/it)
• निशिशाना: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: शा/शि (धातु; ‘शा’ = तीक्ष्णीकरणे/शाणने; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)

• अतिथिम्: the guest
• अतिथिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अतिथि (प्रातिपदिक)

• अस्य: of him, his
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• योनौ: in the womb; in the seat/origin
• योनौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)

• दीदाय: he has shone, he shone forth
• दीदाय: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दीदाय (धातु: दी/दीप् ‘दीप्तौ’ इत्यस्य परिपूर्ण/रेडुप्लिकेटेड परफेक्ट्-रूपम्)

• शोचिः: flame, radiance
• शोचिः: कर्तृ (दीदाय इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: शोचिस् (प्रातिपदिक)

• आहुतस्य: of the offered (oblation); of him who is invoked/oblated
• आहुतस्य: सम्बन्ध
• Type: Participle
• Root: आ-हु (धातु) → आहुत (कृदन्त; ‘offered, oblated’)

• वृष्णः: of the mighty one, of the bull (Agni)
• वृष्णः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)