Sukta 16

Mantra 1

त्वमग्ने यज्ञानां होता विश्वेषां हितः । देवेभिर्मानुषे जने ॥

Agni, tum sab yagyon ke pujari ho. Bhala ke liye bethaye gaye ho. Deviyon ke saath insaan ke paas aate ho.

Mantra 2

स नो मन्द्राभिरध्वरे जिह्वाभिर्यजा महः । आ देवान्वक्षि यक्षि च ॥

Agni, tum apni jeebh se yagya karo. Deviyon ko yahan bulao aur unki puja karo. Humare liye yeh karo.

Mantra 3

वेत्था हि वेधो अध्वनः पथश्च देवाञ्जसा । अग्ने यज्ञेषु सुक्रतो ॥

Agni, tum raaste jaante ho. Deviyon tak seedha raasta tumhe pata hai. Yagya mein tumhara kaam sahi hai.

Mantra 4

त्वामीळे अध द्विता भरतो वाजिभिः शुनम् । ईजे यज्ञेषु यज्ञियम् ॥

Main Agni ki baar-baar pooja karta hoon. Bharata log apni taakat ke saath khush rehte hain. Yajna mein wohi bhagwan ki ibadat hoti hai jo yajna ke layak ho.

Mantra 5

त्वमिमा वार्या पुरु दिवोदासाय सुन्वते । भरद्वाजाय दाशुषे ॥

Agni, Divodasa ke liye jo Soma peeta hai, aur Bharadvaja ke liye jo daan deta hai, tu unke liye achhi achhi cheezein laata hai. Yeh shaktiyan unko khushi aur safalta deti hain.

Mantra 6

त्वं दूतो अमर्त्य आ वहा दैव्यं जनम् । शृण्वन्विप्रस्य सुष्टुतिम् ॥

Agni, tu amar hai aur bhagwan ka kaam karta hai. Tu deviyon aur devtas ko yahan laa. Rishi jo achhi tarah se stuti karte hain, unki baat sun aur sabko hamare paas le aa.

Mantra 7

त्वामग्ने स्वाध्यो मर्तासो देववीतये । यज्ञेषु देवमीळते ॥

Agni, jo log apne aap ko sambhal ke rakhte hain woh tujhe yajna mein jalate hain aur tujhe poojte hain. Isse bhagwan hamare paas aate hain aur hamare kaam mein madad karte hain.

Mantra 8

तव प्र यक्षि संदृशमुत क्रतुं सुदानवः । विश्वे जुषन्त कामिनः ॥

Agni, tu apni soch saaf karke dikh aur apni ichcha shakti ko aage badha. Jo log daan dete hain aur saccha sukh chahte hain, woh sab tujhse khush rahein.

Mantra 9

त्वं होता मनुर्हितो वह्निरासा विदुष्टरः । अग्ने यक्षि दिवो विशः ॥

Agni, tum Manu ke liye hota ban gaye ho. Yeh voh aag hai jo sab kuch le jaati hai aur jo sabse zyada jaanti hai. Agni, aasman ke logon ke liye yagya karo. Un roshni wali shaktiyon ko hamare paas lao.

Mantra 10

अग्न आ याहि वीतये गृणानो हव्यदातये । नि होता सत्सि बर्हिषि ॥

Agni, yahan aao. Hum tumhari tareef kar rahe hain aur bhagwan ke liye samagri de rahe hain. Tum yagya ke main pujari ban ke baitho. Apne aap ko us pavitra jagah pe set kar lo.

Mantra 11

तं त्वा समिद्भिरङ्गिरो घृतेन वर्धयामसि । बृहच्छोचा यविष्ठ्य ॥

Angiras, hum tumhe lakdi se sulagaa rahe hain aur ghee daal rahe hain. Tumhari aag ko aur bada rahe hain. Tum sabse naye ho, badi aag se chamko. Itni badi chamak ki sab kuch fail jaaye.

Mantra 12

स नः पृथु श्रवाय्यमच्छा देव विवाससि । बृहदग्ने सुवीर्यम् ॥

Agni, tum humein bade naam aur shohrat ki taraf le jaao. Bhagwan, humein saaf raasta dikhao. Agni, humein badi himmat aur taakat do. Andar se aisi himmat ki hum har jaayein.

Mantra 13

त्वामग्ने पुष्करादध्यथर्वा निरमन्थत । मूर्ध्नो विश्वस्य वाघतः ॥

Agni, Atharvan ne tumhe Pushkar jheel se nikala. Usne tumhe sabse upar se nikaala, jahan se yagya shuru hota hai. Aag chamatkar se paida hoti hai, sabse upar se, taaki woh yagya ko sahi raaste pe le jaaye.

Mantra 14

तमु त्वा दध्यङ्ङृषिः पुत्र ईधे अथर्वणः । वृत्रहणं पुरंदरम् ॥

Dadhyaang rishi, Atharvan ke beta, tumhe jalaate hain. Tum woh ho jo raste mein aane wali cheezein tod deta hai. Tum band kamron ko khol deta hai. Agni, hamare andar aa ke taakat bana jo andhera tod de aur roshni la de.

Mantra 15

तमु त्वा पाथ्यो वृषा समीधे दस्युहन्तमम् । धनंजयं रणेरणे ॥

Agni, tum ek taakatwar bail ho jo rasta dikhata hai. Main tumhe poora jalaata hoon. Tum dushmanon ko maarta hai. Tum har jung mein jeeta hai aur andar ki daulat paata hai.

Mantra 16

एह्यू षु ब्रवाणि तेऽग्न इत्थेतरा गिरः । एभिर्वर्धास इन्दुभिः ॥

Agni, yahan aa. Main tumse baat karta hoon. Yeh sab baatein sach hai. Jab hum tumhe samarpit karte hain, tumhari taakat badhti hai.

Mantra 17

यत्र क्व च ते मनो दक्षं दधस उत्तरम् । तत्रा सदः कृणवसे ॥

Jahan bhi tumhara mann jata hai, wahan tum apna kaam karte ho. Jaise bhi tum sochte ho, waise hi hota hai. Wahan tum apna sthan bana lete ho. Wahan tum hamare andar bas jaate ho.

Mantra 18

नहि ते पूर्तमक्षिपद्भुवन्नेमानां वसो । अथा दुवो वनवसे ॥

Tumhari poorti kabhi kam nahi hoti. Tumhare paas sab kuchh hai. Isliye hum tumse dua karte hain. Hum tumhari kripa chahte hain.

Mantra 19

आग्निरगामि भारतो वृत्रहा पुरुचेतनः । दिवोदासस्य सत्पतिः ॥

Agni aagaya hai. Yeh Bharat ki aag hai, jo dushman ko maarta hai. Iski soch poori tarah jagi hui hai. Yeh Divodasa ka sachcha malik hai.

Mantra 20

स हि विश्वाति पार्थिवा रयिं दाशन्महित्वना । वन्वन्नवातो अस्तृतः ॥

Yeh dharti ki har had se bada hai. Apni badi haisiyat se woh dhan deta hai. Woh aage badhta rehta hai, hawa ka jhatka bhi isse hila nahi paata.

Mantra 21

स प्रत्नवन्नवीयसाग्ने द्युम्नेन संयता । बृहत्ततन्थ भानुना ॥

Agni, tum purane ho par har waqt naye lagte ho. Tumhari chamak aur taqat ek jagah judi hai. Tum apne ujalay se sab kuch faila dete ho.

Mantra 22

प्र वः सखायो अग्नये स्तोमं यज्ञं च धृष्णुया । अर्च गाय च वेधसे ॥

Aye dosto, aage badho. Agni ke liye gaana gao aur yagya karo, poora josh ke saath. Gaao aur us gyan wale ke liye bolo.

Mantra 23

स हि यो मानुषा युगा सीदद्धोता कविक्रतुः । दूतश्च हव्यवाहनः ॥

Yeh insaan ki poori umar tak wahan baitha rehta hai. Woh pujari hai, jise sab pata hai. Woh bhagwan tak hamari bhent le jaata hai.

Mantra 24

ता राजाना शुचिव्रतादित्यान्मारुतं गणम् । वसो यक्षीह रोदसी ॥

Agni ko kehte hain ki yahan havan karo. Do bade raja hai jo saaf niyam follow karte hain, Aditya aur Marut sena. Inke liye puja karo. Agni aasman aur dharti ko is havan mein le aao.

Mantra 25

वस्वी ते अग्ने संदृष्टिरिषयते मर्त्याय । ऊर्जो नपादमृतस्य ॥

Agni, tumhari nazar bahut chamakdar hai. Yeh nazar insaan ke paas aati hai. Tum amrit ki taakat ke beta ho. Tum us shakti ke paas se aaye ho jo sab kuch deti hai.

Mantra 26

क्रत्वा दा अस्तु श्रेष्ठोऽद्य त्वा वन्वन्त्सुरेक्णाः । मर्त आनाश सुवृक्तिम् ॥

Aaj jo deta hai woh sabse bada ho. Woh samajhdari se deta hai. Log tumhe dhundhte hain aur sahi raaste se aate hain. Insaan ko acchi baat milti hai jo chamakti hai.

Mantra 27

ते ते अग्ने त्वोता इषयन्तो विश्वमायुः । तरन्तो अर्यो अरातीर्वन्वन्तो अर्यो अरातीः ॥

Agni, jo log tumhari madad lete hain woh jeet jaate hain. Unki poori umar tak kaam chalta hai. Woh dushmano ko paar kar jaate hain. Jo log inki madad karte hai woh buraai ko hara dete hain.

Mantra 28

अग्निस्तिग्मेन शोचिषा यासद्विश्वं न्यत्रिणम् । अग्निर्नो वनते रयिम् ॥

Agni ki aag bahut tej chamakti hai. Woh aage badh ke har andhera door kar deti hai. Jo bhi bura cheez hai usey mita deti hai. Agni hamare liye khushiyon ki dhan lauta ke deta hai.

Mantra 29

सुवीरं रयिमा भर जातवेदो विचर्षणे । जहि रक्षांसि सुक्रतो ॥

Hey Agni, hume aisa dhan de jo bahut taakatwala ho. Tum sab kuchh dekh sakte ho. Jo buri taakein hamein pareshan karti hain, unko khatam kar do. Tum achha kaam karte ho, isliye hum tumse maang rahe hain.

Mantra 30

त्वं नः पाह्यंहसो जातवेदो अघायतः । रक्षा णो ब्रह्मणस्कवे ॥

Agni, humein dukh aur galti se bacha. Jo log humein bura karna chahte hain, unse humein rakhna. Tum pavitra shabd bolne wale ho, isliye humari raksha karo.

Mantra 31

यो नो अग्ने दुरेव आ मर्तो वधाय दाशति । तस्मान्नः पाह्यंहसः ॥

Agni, jo koi insaan humein barbaad karna chahta hai, usse humein bacha. Woh buri niyat rakhta hai. Uski wajah se humein dukh nahi hona chahiye.

Mantra 32

त्वं तं देव जिह्वया परि बाधस्व दुष्कृतम् । मर्तो यो नो जिघांसति ॥

Bhagwan, tumhari jeebh mein aag hai. Us aag se us buri aadmi ko bhaga do jo humein maarna chahta hai. Uski buri harkat ko rok do.

Mantra 33

भरद्वाजाय सप्रथः शर्म यच्छ सहन्त्य । अग्ने वरेण्यं वसु ॥

Agni, Bharadvaj ko badi hifazat de. Tum har mushkil se nikal sakte ho. Humein woh accha de jo humare liye sahi hai aur humein khushi de.

Mantra 34

अग्निर्वृत्राणि जङ्घनद्द्रविणस्युर्विपन्यया । समिद्धः शुक्र आहुतः ॥

Agni ne woh sab tod daale jo raaste mein roka hua tha. Woh dhan chahta tha, isliye log uski taareef karte rahe. Ab woh jal raha hai, chamak raha hai, aur log use bula ke hawan mein samarpit kar rahe hain.

Mantra 35

गर्भे मातुः पितुष्पिता विदिद्युतानो अक्षरे । सीदन्नृतस्य योनिमा ॥

Maa ke garbh mein woh baap ka baap hai. Woh chamak ke saamne aata hai jo kabhi khatam nahi hota. Woh sachai aur dharma ki jad mein baith jaata hai.

Mantra 36

ब्रह्म प्रजावदा भर जातवेदो विचर्षणे । अग्ने यद्दीदयद्दिवि ॥

Agni, tum jo sab kuch jaante ho, tum jo sab jagah dekh sakte ho. Jab tum aasman mein chamak rahe ho, tab hamein woh baat do jo hamein aage le jaaye. Woh baat jo logon ke mann mein utar jaaye aur unki aatma ko bhar de.

Mantra 37

उप त्वा रण्वसंदृशं प्रयस्वन्तः सहस्कृत । अग्ने ससृज्महे गिरः ॥

Agni, hum tumhare paas aa rahe hain kyunki tumhe dekh ke acha lagta hai. Hum apna samarpit lekar aaye hain, tum jo bade balwan ho. Hum tumhare liye apni baatein bol rahe hain jo dil se nikalti hain.

Mantra 38

उप च्छायामिव घृणेरगन्म शर्म ते वयम् । अग्ने हिरण्यसंदृशः ॥

Agni, tumhari chamak sona jaisi hai. Hum tumhare paas aaye hain jaise dhoop mein koi chhaon dhoondta hai. Hum tumhare paas shanti aur suraksha chahte hain.

Mantra 39

य उग्र इव शर्यहा तिग्मशृङ्गो न वंसगः । अग्ने पुरो रुरोजिथ ॥

Agni, tum dushmano ko maarne wale jaisa tez ho. Jaise bail ke sidhe seengh hote hain, waise tum bhi ho. Tumne hamare aage sab mazboot raste tod diye hain.

Mantra 40

आ यं हस्ते न खादिनं शिशुं जातं न बिभ्रति । विशामग्निं स्वध्वरम् ॥

Log Agni ko haath mein utha ke le jaate hain. Jaise naya paida hua baccha sab kuch kha jata hai, waise yeh bhi hai. Yeh sab logon ka Agni hai aur yagya mein sabse accha hai. Isko yahan lao aur hamare paas rakho.

Mantra 41

प्र देवं देववीतये भरता वसुवित्तमम् । आ स्वे योनौ नि षीदतु ॥

Bhagwan Agni ko aage lao. Devta log usse khush honge. Woh sabse accha hai, sab kuch dene wala hai. Woh apni jagah pe baith jaye, jahan uska haq hai.

Mantra 42

आ जातं जातवेदसि प्रियं शिशीतातिथिम् । स्योन आ गृहपतिम् ॥

Jatavedas, is naye mehman ko pyaar se rakho. Yeh hamara priya mehman hai. Agni ko ghar mein lao, jahan woh khush rahe. Yeh ghar ka malik hai.

Mantra 43

अग्ने युक्ष्वा हि ये तवाश्वासो देव साधवः । अरं वहन्ति मन्यवे ॥

Agni, apne ghode jodo. Tumhare ghode bahut acche hain, kaam mein perfect hain. Woh jaldi-jaldi chalte hain, mann ki ichcha poori karne ke liye.

Mantra 44

अच्छा नो याह्या वहाभि प्रयांसि वीतये । आ देवान्त्सोमपीतये ॥

Agni se keh rahe hain ki hamare paas aao. Apne saath woh sab cheezein lao jo bhagwan ko pasand aati hain. Devi-devtaon ko yahan lao, Soma peene ke liye. Yeh sab isliye ki upar waali taakat khush ho jaaye.

Mantra 45

उदग्ने भारत द्युमदजस्रेण दविद्युतत् । शोचा वि भाह्यजर ॥

Agni, Bharaton ka devta, upar utho. Tumhari chamak kabhi khatam nahi hoti. Aise jalte raho jaise budha na ho, chamak failate raho.

Mantra 46

वीती यो देवं मर्तो दुवस्येदग्निमीळीताध्वरे हविष्मान् । होतारं सत्ययजं रोदस्योरुत्तानहस्तो नमसा विवासेत् ॥

Jo koi bhi insaan bhagwan ki seva karna chahta hai, usko Agni ki puja karni chahiye. Yagya mein samagri lekar dono haath upar karke Agni ke saamne jhukna chahiye. Agni sachche dil se yagya karata hai, woh duniya beech ka kaam karta hai.

Mantra 47

आ ते अग्न ऋचा हविर्हृदा तष्टं भरामसि । ते ते भवन्तूक्षण ऋषभासो वशा उत ॥

Agni, hum tumhare liye apne dil se bani hui samagri laate hain. Mantra padh ke yeh sab tumhe de rahe hain. Tumhari taakat badh jaaye, jaise bail taqatwar hota hai.

Mantra 48

अग्निं देवासो अग्रियमिन्धते वृत्रहन्तमम् । येना वसून्याभृता तृळ्हा रक्षांसि वाजिना ॥

Devi-devta Agni ko jalate hain kyunki woh sabse aage hai. Woh andheri taakaton ko tod deta hai. Uski wajah se dhan milta hai aur buri taakatein kuchal jaati hain.