Rig Veda 5.75.2: Mandala 5, Sukta 75, Mantra 2
Sukta 5.75
Rishi: Atri (Ātreya) (traditional)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अत्यायातमश्विना तिरो विश्वा अहं सना । दस्रा हिरण्यवर्तनी सुषुम्ना सिन्धुवाहसा माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥
Transliteration
atyā́yātam aśvinā tiró víśvā áhaṃ sánā | dasrā híraṇyavartanī suṣúmnā síndhuvāhasā mā́dhvī mama śrutáṃ hávam ||
Translation
Ashwini Kumar, jaldi aao. Saari deewarein paar karo. Humne tumhe pehle bhi bulaya tha. Tumhara kaam sona jaisa chamakta hai. Tum nadi ki tarah behte ho. Hamari meethi awaaz suno.
Word by Word
अत्यायातम्(you two) come hither, come over
अत्यायातम्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootअति-आ-या (√या ‘गच्छ्’)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual vocative)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
तिरःacross, beyond
तिरः:
अधिकारण (गतिविशेष/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootतिरस् (अव्यय/उपसर्गार्थ)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्तृ (निहितस्य ‘अहाः’ इत्यस्य)
TypeAdjective/Pronoun-like
Rootविश्व (सर्व)
अहाःdays
अहाः:
कर्तृ (क्रियायाः ‘अत्यायातम्’ इत्यस्य कालव्याप्तिः)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
सनाfrom of old, long since
सना:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootसना (अव्यय) संभवतः *sanā* ‘पुरा/चिरात्’
दस्राO wondrous/skillful ones
दस्रा:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootदस्र (प्रातिपदिक)
हिरण्यवर्तनीO you two of golden paths/track
हिरण्यवर्तनी:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootहिरण्य-वर्तनी (समास; वर्तनिन्/वर्तनी ‘having a track/way’)
सुषुम्नाO very gracious/bringing good fortune
सुषुम्ना:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootसु-षुम्न (समास; षुम्न ‘favour, grace, good fortune’)
सिन्धुवाहसाO you two who bear/ride the rivers (or: whose conveyance is the river)
सिन्धुवाहसा:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootसिन्धु-वाहस् (समास; वाहस् ‘bearing, carrying’)
माध्वीthe honey-sweet (utterance/voice)
माध्वी:
कर्तृ/कर्म (वाक्ये निहितक्रियासापेक्षम्; ‘श्रुतम्’ इत्यनेन संबद्धा)
TypeNoun/Adjective (elliptic)
Rootमाध्वी (प्रातिपदिक; ‘मधु-सम्बन्धिनी’, honey-sweet) संभवतः ‘माध्वी (वाक्/गीः)’ निहिता
ममmy
मम:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
श्रुतम्heard, hearkened-to
श्रुतम्:
कर्म (हवम् इत्यस्य विशेषणरूपेण)
TypeParticiple/Noun
Root√श्रु (शृणोति) → श्रुत (कृदन्त, भूतकृदन्त) / अथवा ‘श्रुतम्’ (नपुंसक) ‘श्रवणम्/कीर्तिः’
हवम्call, invocation
हवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक; √हू ‘आह्वाने’ से)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
