
Rishi: Traditionally Angiras/Atharvanic attribution for Agni-yajña material (exact r̥ṣi for AV 5.27 requires recension-specific anukramaṇī confirmation).
Devata: Agni
Chandas: Mixed; predominantly triṣṭubh/jagatī-like cadence in this hymn section (meter requires full pada scansion).
Is mantra mein Agni ko bulaya ja raha hai. Yaj ke aag ko aage badhne ko kaha ja raha hai. Agni havis ko utha ke devta tak pahunchata hai. Sahi tarah se ghee aur samagri dene se aag khush hoti hai. Isse yaj mein koi rukawat nahi aati. Ghar mein barkat aati hai. Yaj ka kshetra shant rehta hai. Agni ko sahi samagri dene se sab kuch theek chalta hai.
Mantra 1
अग्निः। ऊ॒र्ध्वा अ॑स्य स॒मिधो॑ भवन्त्यू॒र्ध्वा शु॒क्रा शो॒चीष्य॒ग्नेः । द्यु॒मत्त॑मा सु॒प्रती॑कः॒ ससू॑नु॒स्तनू॒नपा॒दसु॑रो॒ भूरि॑पाणिः
Agni bhagwan ki baat hai. Unki aag seedhi upar jaati hai. Unki jwala chamakdar hai. Woh bahut tej dikhte hain, acche roop wale hain. Unke bacche bhi hain. Woh bade hain, haath faila kar sabko dete hain.
Mantra 2
दे॒वो दे॒वेषु॑ दे॒वः प॒थो अ॑नक्ति॒ मध्वा॑ घृ॒तेन॑
Bhagwan sab bhagwano mein ek bhagwan hai. Woh rasto ko ghee aur meetha se saaf karte hain.
Mantra 3
मध्वा॑ य॒ज्ञं न॑क्षति प्रैणा॒नो नरा॒शंसो॑ अ॒ग्निः सु॒कृद् दे॒वः स॑वि॒ता वि॒श्ववा॑रः
Agni bhagwan meetha ke saath yagya ko safal karte hain. Woh use aage le jaate hain. Savita bhagwan bhi acche kaam karte hain. Sab unko chahte hain.
Mantra 4
अछा॒यमे॑ति॒ शव॑सा घृ॒ता चि॒दीडा॑नो॒ वह्नि॒र्नम॑सा
Agni aage badh raha hai apni taakat ke saath. Usme ghee daal ke jalaya ja raha hai. Log uski prarthana kar rahe hain aur izzat de rahe hain.
Mantra 5
अ॒ग्निः स्रुचो॑ अध्व॒रेषु॑ प्र॒यक्षु॒ स य॑क्षदस्य महि॒मान॑म॒ग्नेः
Agni yagya mein srucho lekar khada hai. Woh havan samarpit kar raha hai. Agni ka kaam hai ki yeh offering sahi se ho. Isse Agni ki taakat saamne aati hai. Yeh puja mein sab kuch clear ho jata hai.
Mantra 6
त॒री म॒न्द्रासु॑ प्र॒यक्षु॒ वस॑व॒श्चाति॑ष्ठन् वसु॒धात॑रश्च
Aage badho, khushi ke gaano ke saath. Havan karo. Vasu devta sab jagah pe khade hain. Jo log dhan rakhte hain woh bhi saath mein hain. Sab milkar is yagya ko dekh rahe hain.
Mantra 7
द्वारो॑ दे॒वीरन्व॑स्य॒ विश्वे॑ व्र॒तं र॑क्षन्ति वि॒श्वहा॑
Yeh dwaron ke deviyan hain. Woh sab is yagya ke saath hain. Inka kaam hai ki yeh vrat aur niyam ko rakhein. Roz roz, hamesha ke liye.
Mantra 8
उ॒रु॒व्यच॑सा॒ऽग्नेर्धाम्ना॒ पत्य॑माने । आ सु॒ष्वय॑न्ती यज॒ते उ॒पाके॑ उ॒षासा॒नक्ते॒मं य॒ज्ञम॑वतामध्व॒रं नः।
Agni ki taakat faili hui hai, uski chamak se sab chal raha hai. Usha aur Ratri deviyan yahan aati hain. Woh is yagya ki raksha karein. Jo humara yeh puja ka kaam hai, woh safe rahe.
Mantra 9
दैवा॒ होता॑र ऊ॒र्ध्वम॑ध्व॒रं नो॒ऽग्नेर्जि॒ह्वया॒भि गृ॑णत गृ॒नता॑ नः॒ स्विऽष्टये । ति॒स्रो दे॒वीर्ब॒र्हिरेदं स॑दन्ता॒मिडा॒ सर॑स्वती म॒ही भार॑ती गृणा॒ना॑
Bhagwan ke poojari, humari yeh puja ko upar uthao. Agni ki jeebh se gaao aur uski taareef karo, taaki humari puja sahi ho. Teen deviyan is kusha ghaas par baitho, Ida, Saraswati, aur badi Bharati. Yeh teeno gaate hain aur puja mein shamil hain.
Mantra 10
तन्न॑स्तु॒रीप॒मद्भु॑तं पुरु॒क्षु। देव॑ त्वष्टा रा॒यस्पोषं॒ वि ष्य॒ नाभि॑म॒स्य
Bhagwan humari madad jaldi karein, yeh ek chamatkar ho. Bohot logon ke ghar mein yeh alag hai. Devta Tvashtha dhan badhaye, is aadmi ke pet tak, matlab poore shareer tak.
Mantra 11
वन॑स्प॒तेऽव॑ सृजा॒ ररा॑णः । त्मना॑ दे॒वेभ्यो॑ अ॒ग्निर्ह॒व्यं श॑मि॒ता स्व॑दयतु
Hey pedon ke swami, khush ho ke is samagri ko aage bhejo. Agni apne aap bhagwan ke liye yeh havan ko meetha banaye. Woh sab ko santosh karega.
Mantra 12
अग्ने॒ स्वाहा॑ कृणुहि जातवेदः । इन्द्रा॑य य॒ज्ञं विश्वे॑ दे॒वा ह॒विरि॒दं जु॑षन्ताम्
Agni, tum jo sab kuch jaante ho, 'svaha' bol ke yeh puja karo. Yeh bali Indra ke liye hai. Saare devta is havan ko khushi se len.
To make the homa/sacrifice steady and successful by activating Agni as the carrier of offerings and pacifier of obstacles, so the oblation is accepted and yields prosperity.
Vanaspati represents the sacrificial wood/fuel that ‘releases’ and supports the offering-process; paired with Agni, it ensures the fire is properly sustained and the havis is properly conveyed.
A properly established fire (Agni), ghee (ghṛta), an offering ladle (srúc), suitable fuel/wood (vanaspati), and the intended oblation (havis), used in a simple homa sequence.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.