Atharva Veda 13.4.3: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 4, Mantra 3

Sukta 4

Sanskrit (Devanagari)

स धा॒ता स वि॑ध॒र्ता स वा॒युर्नभ॒ उच्छ्रि॑तम्। र॒श्मिभि॒र्नभ॒ आभृ॑तं महे॒न्द्र ए॒त्यावृ॑तः

Recitation with translationAtharva Veda 13.4.3

IAST Transliteration

sá dhātā́ sá vidhártā sá vāyúr nábha úcchritam | raśmíbhir nábha ā́bhṛtaṃ mahéndra ety ā́vṛtaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

He is the Ordainer, he the Upholder; he is Vāyu—aloft is the firmament upraised. With rays the firmament is borne and filled: great Indra goeth on, encompassed round about.

Translation

Woh hi dharan karta hai, woh hi sambhalta hai. Woh Vayu hai, aasmaan upar utha hai. Kirnon se aasmaan bhara hai aur dharan kiya gaya hai. Bada Indra chal raha hai, charon taraf se ghira hua.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he; that (one)
• सः: कर्तृ (सर्वनाम-कर्तृनिर्देशः) / विषयः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धाता: the establisher; creator
• धाता: कर्तृ (विशेषण-रूपेण) / उपाधि
• Type: Noun (agent) / Epithet
• Root: धा (धातु) → धातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक) अथवा धातृ-शब्दः

• सः: he
• सः: कर्तृ / विषयः
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• विधर्ता: the supporter; sustainer
• विधर्ता: कर्तृ (विशेषण-रूपेण) / उपाधि
• Type: Noun (agent) / Epithet
• Root: वि-धृ (धातु) → विधर्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक) अथवा विधर्तृ-शब्दः

• सः: he
• सः: कर्तृ / विषयः
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• वायुः: Vāyu; the Wind
• वायुः: कर्तृ (समास/समुच्चय-रूपेण उपाधि) / विषयः
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• नभः: the sky; heaven
• नभः: कर्म (उच्छ्रितम् इत्यस्य) / विषयः
• Type: Noun
• Root: नभस् (प्रातिपदिक)

• उच्छ्रितम्: raised up; exalted
• उच्छ्रितम्: कर्मणि-भावः (नभः विषये) / विधेय-विशेषणम्
• Type: Adjective / Past passive participle
• Root: उद्-श्रि (धातु) → उच्छ्रित (क्त)

• रश्मिभिः: with rays
• रश्मिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: रश्मि (प्रातिपदिक)

• नभः: the sky
• नभः: कर्म (आभृतम् इत्यस्य) / विषयः
• Type: Noun
• Root: नभस्

• आभृतम्: borne; supported; brought
• आभृतम्: कर्मणि-भावः (नभः विषये) / विधेय-विशेषणम्
• Type: Adjective / Past passive participle
• Root: आ-भृ (धातु) → आभृत (क्त)

• महेन्द्रः: Mahendra; great Indra
• महेन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: महेन्द्र (प्रातिपदिक; महा+इन्द्र)

• एति: goes; comes
• एति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• आवृतः: covered; encompassed; surrounded
• आवृतः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Adjective / Past passive participle
• Root: आ-वृ (धातु) → आवृत (क्त)

Attribution

Rishi: Anukramaṇī-dependent for AVŚ 13.4 (often Atharvanic/Angiras associations).

Devata: Composite: Dhātṛ/Vidhātṛ/Vāyu/Mahendra (functional unity).

Chandas: Mixed; refrain suggests a fixed liturgical cadence.

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: vira