Verse 17
Katharudra
ब्रह्मभूतात्मनस्तस्मादेतस्माच्छक्तिमिश्रितात् । अपञ्चीकृत आकाशसंभूतो रज्जुसर्पवत् ॥ आकाशाद्वायुसंज्ञस्तु स्पर्शोऽपञ्चीकृतः पुनः । वायोरग्निस्तथा चाग्नेराप अद्भ्यो वसुन्धरा ॥ तानि भूतानि सूक्ष्माणि पञ्चीकृत्येश्वरस्तदा । तेभ्य एव विसृष्टं तद्ब्रह्माण्डादि शिवेन ह ॥ ब्रह्माण्डस्योदरे देवा दानवा यक्षकिन्नराः । मनुष्याः पशुपक्ष्याद्यास्तत्तत्कर्मानुसारतः ॥
ब्रह्म-भूत-आत्मनः तस्मात् एतस्मात् शक्ति-मिश्रितात् । अपञ्चीकृतः आकाश-सम्भूतः रज्जु-सर्प-वत् ॥ आकाशात् वायु-संज्ञः तु स्पर्शः अपञ्चीकृतः पुनः । वायोः अग्निः तथा च अग्नेः आपः अद्भ्यः वसुन्धरा ॥ तानि भूतानि सूक्ष्माणि पञ्चीकृत्य ईश्वरः तदा । तेभ्यः एव विसृष्टम् तत् ब्रह्माण्ड-आदि शिवेन ह ॥ ब्रह्माण्डस्य उदरे देवाः दानवाः यक्ष-किन्नराः । मनुष्याः पशु-पक्षि-आद्याः तत्-तत्-कर्म-अनुसारतः ॥
brahmabhūtātmanas tasmād etasmāc chaktimiśritāt | apañcīkṛta ākāśasambhūto rajjusarpavat || ākāśād vāyusaṃjñas tu sparśo'pañcīkṛtaḥ punaḥ | vāyor agnis tathā cāgner āpa adbhyō vasundharā || tāni bhūtāni sūkṣmāṇi pañcīkṛtyeśvaras tadā | tebhya eva visṛṣṭaṃ tad brahmāṇḍādi śivena ha || brahmāṇḍasyodare devā dānavā yakṣakinnarāḥ | manuṣyāḥ paśupakṣyādyās tattatkarma-anusārataḥ ||
ब्रह्मरूप हुए उस आत्मतत्त्व से, शक्ति (शक्ति-तत्त्व) से मिश्रित इस कारण से, अपञ्चीकृत आकाश उत्पन्न होता है—रस्सी में सर्प के समान (आभासरूप)। आकाश से फिर अपञ्चीकृत ‘स्पर्श’ नामक वायु उत्पन्न होती है। वायु से अग्नि, अग्नि से जल, जल से पृथ्वी। तब ईश्वर उन सूक्ष्म भूतों का पञ्चीकरण करके, उन्हीं से ब्रह्माण्ड आदि की सृष्टि करता है—निश्चय ही शिव के द्वारा। ब्रह्माण्ड के उदर में देव, दानव, यक्ष, किन्नर, मनुष्य तथा पशु-पक्षी आदि अपने-अपने कर्म के अनुसार स्थित होते हैं।
From that Self which has become Brahman, from this (principle) mixed with power (śakti), the unquintuplicated ether arises—like a rope-snake (appearance). From ether, again, the unquintuplicated touch called ‘air’ (arises). From air, fire; from fire, waters; from waters, earth. Then the Lord, having quintuplicated those subtle elements, created from them this cosmic egg and so forth—indeed by Śiva. Within the womb of the cosmic egg are gods, demons, yakṣas, kinnaras, humans, and animals and birds, etc., according to their respective actions (karma).