Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 27

लोमश उवाच । ऋणमोचनसंज्ञं तु तीर्थमेतदनुत्तमम् । यत्र स्नानेन जंतूनामृणनिर्यातनं भवेत्

lomaśa uvāca | ṛṇamocanasaṃjñaṃ tu tīrthametadanuttamam | yatra snānena jaṃtūnāmṛṇaniryātanaṃ bhavet

लोमश बोले—यह अनुपम तीर्थ ‘ऋणमोचन’ कहलाता है। यहाँ स्नान करने से देहधारी जीवों का ऋण-बन्धन छूट जाता है।

लोमशःLomaśa
लोमशः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोमश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन — परस्मैपद
ऋणमोचनसंज्ञम्named ‘Debt-Removal’
ऋणमोचनसंज्ञम्:
Karma (Object-complement/कर्मसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootऋणमोचन + संज्ञ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषण; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (ऋणमोचन इति संज्ञा यस्य)
तुindeed; but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (निपात)
Formअव्यय (निपात/particle) — contrast/emphasis
तीर्थम्sacred ford; pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषण
अनुत्तमम्unsurpassed; supreme
अनुत्तमम्:
Karma (Object-complement/कर्मसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषण
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्ध/स्थानवाचक) — relative adverb ‘where’
स्नानेनby bathing
स्नानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
जन्तूनाम्of creatures; of beings
जन्तूनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
ऋणनिर्यातनम्release from debt
ऋणनिर्यातनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋण + निर्यातन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — समासः षष्ठी-तत्पुरुष (ऋणस्य निर्यातनम् = discharge/removal of debt)
भवेत्would occur; may happen
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन — परस्मैपद

Lomaśa

Tirtha: Ṛṇamocana-tīrtha

Type: ghat

Scene: Lomaśa, the venerable sage, points out a river-ford in Ayodhyā named Ṛṇamocana; pilgrims approach with folded hands, preparing for ritual bathing as dawn light touches the water.

L
Lomaśa
Ṛṇamocana Tīrtha

FAQs

A tirtha is not merely a location but a dharmic power-center where sincere practice (snāna) is said to dissolve heavy burdens like debt.

Ṛṇamocana Tīrtha (the ‘Debt-Removing’ tirtha) in the Ayodhyā sacred landscape.

Snāna (ritual bathing) at Ṛṇamocana Tīrtha.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App