Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 68

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गौरीतपोवनमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टषष्टितमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye gaurītapovanamāhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Translation

इस प्रकार श्रीस्कन्दमहापुराण की एक्यासी सहस्र श्लोकों वाली संहिता के सप्तम प्रभासखण्ड के प्रथम ‘प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य’ में ‘गौरीतपोवनमाहात्म्यवर्णन’ नामक अड़सठवाँ अध्याय समाप्त हुआ।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Textual marker (Quotation end/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (उक्तिसमाप्तिसूचक)

• श्रीस्कांदे: in the Śrī Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘in the venerable Skanda (Purāṇa)’

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (collection)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एकाशीति + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in the (collection) of eighty-one thousand (verses)’

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa-khaṇḍa
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Māhātmya of Prabhāsa-kṣetra
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + क्षेत्र + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• गौरीतपोवनमाहात्म्यवर्णनम्: the narration of the Māhātmya of Gaurī’s Tapovana
• गौरीतपोवनमाहात्म्यवर्णनम्: Vishaya (Topic/विषय)
• Type: Noun
• Root: गौरी + तपोवन + माहात्म्य + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अध्याय-शीर्षकवाचक

• नाम: named
• नाम: Apposition marker (Naming/नाम)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय (नामनिर्देशक)

• अष्टषष्टितमः: sixty-eighth
• अष्टषष्टितमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टषष्टि + तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक: ‘sixty-eighth’

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta/Topic (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Colophon (textual closure)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaurī-tapo-vana (as chapter subject)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: scribes finishing a palm-leaf folio, with a small vignette of Gaurī performing tapas in a grove, indicating the chapter’s theme while the main focus is textual completion.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Kṣetra
• Gaurī (Pārvatī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It functions as a colophon, formally concluding the chapter and naming its māhātmya theme.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, specifically the Gaurī-tapovana (Gaurī’s grove of austerities).

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a chapter-ending colophon identifying the textual location and title.