Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तृतीयं सर्वपापानां नाशनं पुण्यवर्द्धनम् । अग्नितीर्थे नरः स्नात्वा पूज्य गंधर्वपूजितम्

Transliteration

tṛtīyaṃ sarvapāpānāṃ nāśanaṃ puṇyavarddhanam | agnitīrthe naraḥ snātvā pūjya gaṃdharvapūjitam

Translation

तीसरा (लिंग/तीर्थ) समस्त पापों का नाश करने वाला और पुण्य बढ़ाने वाला है। अग्नितीर्थ में स्नान करके मनुष्य गंधर्वों द्वारा पूजित उस देव का विधिपूर्वक पूजन करे।

Word by Word

• तृतीयम्: the third
• तृतीयम्: Sambandha (Ordinal descriptor/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्रमवाचक विशेषणम् (the third)

• सर्वपापानाम्: of all sins
• सर्वपापानाम्: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्वपाप (प्रातिपदिक; सर्व + पाप)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सर्वाणि पापानि)

• नाशनम्: destruction, remover
• नाशनम्: Kriya (Result/फल)
• Type: Noun
• Root: नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• पुण्यवर्द्धनम्: increase of merit
• पुण्यवर्द्धनम्: Kriya (Result/फल)
• Type: Noun
• Root: पुण्यवर्द्धन (प्रातिपदिक; पुण्य + वर्द्धन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पुण्यस्य वर्द्धनम्)

• अग्नितीर्थे: at Agni-tīrtha
• अग्नितीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्नितीर्थ (प्रातिपदिक; अग्नि + तीर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (अग्नेः तीर्थम्)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Sambandha (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); ‘having bathed’

• पूज्य: (that which is) to be worshipped / worshipping
• पूज्य: Sambandha (Obligation/qualifier)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: कृदन्त; यत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be worshipped/after worshipping’ (contextually: worshipping)

• गन्धर्वपूजितम्: worshipped by Gandharvas
• गन्धर्वपूजितम्: Karma (Qualifier of object/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गन्धर्वपूजित (प्रातिपदिक; गन्धर्व + पूजित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गन्धर्वैः पूजितम्)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Agnitīrtha

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim, freshly bathed at Agnitīrtha, approaches a radiant liṅga shrine while celestial Gandharvas hover above, offering garlands and singing; the sea-coast ambience of Prabhāsa frames the scene.

Characters & Entities

• Agnitīrtha
• Gandharvas
• Śiva-liṅga
• Prabhāsakṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snāna followed by Śiva-pūjā is upheld as a complete purificatory path—removing pāpa and increasing puṇya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Agnitīrtha within Prabhāsakṣetra, connected with worship of a Gandharva-venerated liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bath) at Agnitīrtha and pūjā (worship) of the Gandharva-pūjita liṅga.