Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

योऽसावतींद्रियग्राह्यः प्रभासक्षेत्रसंस्थितः । सोमेश्वरो महादेवि लिंगरूपी सदाशिवः

Transliteration

yo'sāvatīṃdriyagrāhyaḥ prabhāsakṣetrasaṃsthitaḥ | someśvaro mahādevi liṃgarūpī sadāśivaḥ

Translation

जो इन्द्रियों की पकड़ से परे है, वही प्रभास-क्षेत्र में स्थित है। हे महादेवी! वही लिङ्ग-रूप सदाशिव सोमेश्वर कहलाता है।

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम

• असौ: that (one)
• असौ: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• अतीन्द्रियग्राह्यः: perceptible beyond the senses
• अतीन्द्रियग्राह्यः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतीन्द्रियग्राह्य (प्रातिपदिक: अतीन्द्रिय + ग्राह्य)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (अतीन्द्रियैः ग्राह्यः)

• प्रभासक्षेत्रसंस्थितः: situated in the Prabhāsa field
• प्रभासक्षेत्रसंस्थितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रभासक्षेत्रसंस्थित (प्रातिपदिक: प्रभासक्षेत्र + संस्थित)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सप्तमी-तत्पुरुषः (प्रभासक्षेत्रे संस्थितः)

• सोमेश्वरः: Someśvara
• सोमेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सोमेश्वर (प्रातिपदिक: सोम + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (सोमस्य ईश्वरः)

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक: महा + देवी)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (महती देवी)

• लिङ्गरूपी: having the form of a liṅga
• लिङ्गरूपी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लिङ्गरूपिन् (प्रातिपदिक: लिङ्ग + रूपिन्)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (लिङ्गं रूपं यस्य/लिङ्गरूपेण)

• सदाशिवः: Sadāśiva
• सदाशिवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सदाशिव (प्रातिपदिक: सदा + शिव)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (सदा शिवः)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Someśvara (Somnātha) at Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Mahādevī)

Visual Art Cues

Scene: Within the luminous Prabhāsa-kṣetra, the Someśvara-liṅga stands as the visible axis of the invisible Sadāśiva; the atmosphere suggests a radiant coastal sanctum with pilgrims in silent reverence.

Characters & Entities

• Prabhāsakṣetra
• Someśvara
• Sadāśiva
• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The transcendent Absolute becomes accessible through sacred place and symbol—Sadāśiva is worshipped as the Liṅga at Prabhāsa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, specifically the shrine of Someśvara (Somnātha/Someśvara tradition).

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, liṅga-darśana and liṅga-pūjā of Someśvara at Prabhāsa.