Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32

नारायणेन प्रोक्तोऽसौ नरस्तद्वचनाद्द्रुतम् । सहितस्तेन संप्राप्तः प्राचीनं तीर्थमुत्तमम्

nārāyaṇena prokto'sau narastadvacanāddrutam | sahitastena saṃprāptaḥ prācīnaṃ tīrthamuttamam

नारायण के उपदेश से वह पुरुष, उनके वचन का अनुसरण करते हुए, उनके साथ शीघ्र चला और उस उत्तम प्राचीन तीर्थ को जा पहुँचा।

नारायणेनby Narayana
नारायणेन:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
प्रोक्तःhaving been told / instructed
प्रोक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असौthat (man)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसौ (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
नरःthe man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तत्his/that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम—समासपूर्वपदत्वेन
वचनात्from (his) word/command
वचनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Avyaya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (quickly)
सहितःaccompanied
सहितः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक; √सह् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त (क्त) विशेषण—‘accompanied’
तेनwith him
तेन:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/सह), एकवचन; सर्वनाम
संप्राप्तःarrived
संप्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्+प्र+आप् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past participle, active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्राचीनम्ancient
प्राचीनम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राचीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषण
तीर्थम्sacred ford/place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषण

Narrator (third-person)

Tirtha: Prācī Sarasvatī (prācīnaṃ tīrtham uttamam)

Type: kshetra

Scene: Nārāyaṇa, serene and radiant, gestures toward the path; a repentant man follows swiftly. The landscape shifts toward an ancient river-tīrtha with weathered steps and sacred markers, suggesting antiquity and authority.

N
Nārāyaṇa
P
Prācī Sarasvatī

FAQs

Prompt obedience to dhārmic counsel leads the seeker quickly to the means of purification.

The ‘excellent ancient tīrtha’ is Prācī Sarasvatī within Prabhāsa-kṣetra.

The prescription here is the act of going (yātrā) to the tīrtha as preparation for the purifying observances.