Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

Devanagari script

एवमुक्तो मुनिः प्राह एतदेव कलेवरम् । त्यजामि स्वयमेवाहं देव कार्यार्थसिद्धये

Transliteration

evamukto muniḥ prāha etadeva kalevaram | tyajāmi svayamevāhaṃ deva kāryārthasiddhaye

Translation

ऐसा कहे जाने पर मुनि बोले—“देवकार्य की सिद्धि के लिए मैं स्वयं इस शरीर का त्याग कर दूँगा।”

Word by Word

• एवम्: thus, in this manner
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• उक्तः: having been spoken to / addressed
• उक्तः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘said/addressed’

• मुनिः: the sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• प्राह: said, spoke
• प्राह: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अह् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम; ‘this’

• एव: indeed, only
• एव: Sambandha/Emphasis (Avadhāraṇa/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक निपात (particle of emphasis/only)

• कलेवरम्: body
• कलेवरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कलेवर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• त्यजामि: I abandon, I give up
• त्यजामि: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• स्वयम्: by myself, of my own accord
• स्वयम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मनः कर्तृत्ववाचक (reflexive adverb: oneself)

• एव: indeed
• एव: Sambandha/Emphasis (Avadhāraṇa/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक निपात

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन; (लिङ्ग-अनिश्चित)

• देव: O god / O lord
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• कार्यार्थसिद्धये: for the accomplishment of the intended task
• कार्यार्थसिद्धये: Sampradāna (Purpose/recipient; dative of purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: कार्य + अर्थ + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (कार्यस्य अर्थः → कार्यार्थः; कार्यार्थस्य सिद्धिः → कार्यार्थसिद्धिः)

Speaker

Dadhīci

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage audience within the Purāṇic dialogue

Visual Art Cues

Scene: Dadhīci, serene and resolute, declares he will relinquish his body himself to accomplish the gods’ purpose; devas watch in reverent silence.

Characters & Entities

• Dadhīci
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest dharma is voluntary self-offering for loka-hita (the welfare of the world) without coercion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, whose māhātmya preserves models of supreme charity and renunciation.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the “offering” here is the sage’s own body as the ultimate dāna in service of dharma.