Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

गतः प्राभासिके क्षेत्रे रम्ये शिवपुरे शिवे । तत्राराध्य परं देवं भास्करं वारितस्करम्

Transliteration

gataḥ prābhāsike kṣetre ramye śivapure śive | tatrārādhya paraṃ devaṃ bhāskaraṃ vāritaskaram

Translation

वह प्राभासिक क्षेत्र के रमणीय, कल्याणमय शिवपुर में गया; और वहाँ परम देव भास्कर—जो अनर्थ और अधर्म को दूर करने वाले हैं—की आराधना की।

Word by Word

• गतः: having gone
• गतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘gone’

• प्राभासिके: in Prābhāsika
• प्राभासिके: Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राभासिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्षेत्रे इति विशेषणम्

• क्षेत्रे: in the sacred place
• क्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• रम्ये: beautiful
• रम्ये: Adhikarana (Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्षेत्रे इति विशेषणम्

• शिव-पुरे: in Śiva’s city
• शिव-पुरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य पुरम्)

• शिवे: auspicious, of Śiva
• शिवे: Adhikarana (Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुरे/क्षेत्रे इत्यर्थे विशेषणम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• आराध्य: having worshipped
• आराध्य: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + राध् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having worshipped’

• परम्: supreme
• परम्: Karman (Qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; देवं इति विशेषणम्

• देवम्: the god
• देवम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• भास्करम्: Bhāskara (Sun)
• भास्करम्: Karman (Apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; देवं इत्यस्य विशेष्य-नाम

• वारित-स्करम्: one who wards off thieves
• वारित-स्करम्: Karman (Qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वारित (कृदन्त/प्रातिपदिक; √वृ/वारयति) + स्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (वारितः स्करः/चोरः यस्मात्/येन)

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prābhāsika-kṣetra / Śivapura

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sāmba arrives at the lovely Śivapura in Prabhāsa and worships Bhāskara as the supreme protector, with the sun’s radiance bathing Śaiva shrines and coastal groves.

Characters & Entities

• Sāmba
• Prabhāsa-kṣetra
• Śivapura
• Bhāskara (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage joined with focused worship transforms suffering into protection and auspiciousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, especially the sacred locale called Śivapura.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship/propitiation (ārādhana) of Bhāskara (Sūrya) at the holy place.