Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

भूयोऽपि भानुना प्रोक्तो वरं ब्रूहि वरानने । स चाह देवदेवेशं भास्करं वारितस्करम्

Transliteration

bhūyo'pi bhānunā prokto varaṃ brūhi varānane | sa cāha devadeveśaṃ bhāskaraṃ vāritaskaram

Translation

फिर भानु ने कहा—“हे सुन्दर-मुखी, वर माँगो।” तब सत्राजित ने देवों के देव भास्कर, चोरों को रोकने वाले, से प्रार्थना की।

Word by Word

• भूयः: again
• भूयः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय)
• Form: पुनरर्थक-अव्यय (adverb: again/further)

• अपि: also
• अपि: Sambandha/Emphasis (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle: also/even)

• भानुना: by the Sun
• भानुना: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भानु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रोक्तः: addressed/told
• प्रोक्तः: Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-उच् (धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ब्रूहि: speak/tell
• ब्रूहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वरानना (प्रातिपदिक; वर + आनना)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (वरम् आननं यस्याः)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• आह: said
• आह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• देवदेवेशम्: the lord of the god of gods
• देवदेवेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव-देव-ईश (प्रातिपदिक; देव + देव + ईश)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां देवस्य ईशः)

• भास्करम्: Bhāskara (the Sun)
• भास्करम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; देवदेवेशम् इत्यस्य समानाधिकरण-विशेषण

• वारितस्करम्: the one who wards off thieves
• वारितस्करम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वारित-तस्कर (प्रातिपदिक; वारित + तस्कर)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (वारितः तस्करः यस्य/यः)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Satrājit, humbled yet regal, addresses the radiant Sūrya (Bhāskara), praised as Devadeveśa and protector from thieves; the setting evokes a coastal hermitage within Prabhāsa’s sanctified landscape.

Characters & Entities

• Bhānu (Sūrya)
• Bhāskara (Sūrya)
• Satrājit

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace invites the devotee to align desires with dharma—seeking protection and sanctity rather than mere gain.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing context is Nāgarāditya within Prabhāsakṣetra Māhātmya, presented through Sūrya’s boon-giving narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Requesting a ‘vara’ (boon) after successful worship—typical Purāṇic sequence following ārādhana/tapas.