Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र जांबवती नदी । पुरा जांबवतीनाम विष्णोर्या महिषीप्रिया । अपृच्छदर्जुनं साध्वी वद वार्तां कुरू द्वह

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi yatra jāṃbavatī nadī | purā jāṃbavatīnāma viṣṇoryā mahiṣīpriyā | apṛcchadarjunaṃ sādhvī vada vārtāṃ kurū dvaha

ईश्वर बोले—हे महादेवी, तब उस स्थान को जाना चाहिए जहाँ जाम्बवती नदी बहती है। प्राचीन काल में विष्णु की प्रिय पटरानी, साध्वी जाम्बवती ने अर्जुन से पूछा—‘समाचार कहो; सत्य कहो, कुछ भी न छिपाओ।’

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (thereafter)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक/सम्बन्धबोधक (where)
जाम्बवतीJāmbavatī
जाम्बवती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजाम्बवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नदीriver
नदी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (formerly/once)
जाम्बवतीJāmbavatī
जाम्बवती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजाम्बवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामार्थक (by name)
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
याwho
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महिषीप्रियाthe beloved queen-consort
महिषीप्रिया:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहिषी (प्रातिपदिक) + प्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (beloved queen/consort)
अपृच्छत्asked
अपृच्छत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अर्जुनम्Arjuna
अर्जुनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
साध्वीvirtuous (lady)
साध्वी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (virtuous woman)
वदtell
वद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वार्ताम्news, account
वार्ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवार्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुरुdo, make
कुरु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Jāmbavatī-nadī

Type: sangam

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Īśvara addresses Devī, directing her to the Jāmbavatī river; the narrative then shifts to a remembered scene where Jāmbavatī questions Arjuna, urging truthful disclosure.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī (Pārvatī)
J
Jāmbavatī
J
Jāmbavatī River
V
Viṣṇu
A
Arjuna

FAQs

Sacred geography is taught through narrative memory: the holiness of a river-tīrtha is anchored in exemplary lives and truthful inquiry.

The Jāmbavatī River tīrtha within Prabhāsakṣetra.

A pilgrimage instruction is implied: ‘one should go’ (gacchet) to the river-site.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App