Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

Devanagari script

एतस्मिन्नन्तरे देवि सौरं तेजः प्रसर्प्पितम् । तेन पावित्र्यमानीतं क्षेत्रं द्वादशयोजनम्

Transliteration

etasminnantare devi sauraṃ tejaḥ prasarppitam | tena pāvitryamānītaṃ kṣetraṃ dvādaśayojanam

Translation

इसी अंतराल में, हे देवी, सौर तेज फैल उठा; उसी प्रभा से बारह योजन-विस्तृत यह क्षेत्र पवित्रता को प्राप्त हुआ।

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• अन्तरे: in the interval; within
• अन्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; एतस्मिन् इति विशेष्ये

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• सौरम्: solar; of the Sun
• सौरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सौर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तेजः इति विशेषणम्

• तेजः: radiance
• तेजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रसर्पितम्: has spread forth
• प्रसर्पितम्: Kriya (Verbal predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+सृप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) भावे: 'has spread'

• तेन: by that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• पावित्र्यम्: purity; sanctity
• पावित्र्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पावित्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• आनीतम्: has been brought/caused
• आनीतम्: Kriya (Verbal predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ+नी (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) कर्मणि: 'has been brought/produced'

• क्षेत्रम्: the sacred field/region
• क्षेत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• द्वादश: twelve
• द्वादश: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वादश (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
• Form: संख्याविशेषणम्; योजनम् इति विशेषणम्

• योजनम्: yojana (measure)
• योजनम्: Karma (Extent/object of measure/कर्म)
• Type: Noun
• Root: योजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; परिमाणार्थे

Speaker

Śiva (deduced: addressing Devī in a māhātmya narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī/Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: A vast coastal sacred field illuminated by a spreading solar aura; the radiance forms a luminous dome/mandala over Prabhāsa, indicating a twelve-yojana sanctified expanse.

Characters & Entities

• Devī
• Sūrya (Arka)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine presence—here expressed as the Sun’s radiance—consecrates a landscape and turns it into a field of merit (puṇya).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, praised as a vast sanctified region measured as twelve yojanas.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed here; the verse establishes the sanctity and extent of the kṣetra as the basis for later rites and merits.