Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

Devanagari script

येत्र त्वां पूजयिष्यंति धूपमाल्यानुलेपनैः । तेषां तु परमं स्थानं यद्देवैरपि दुर्लभम्

Transliteration

yetra tvāṃ pūjayiṣyaṃti dhūpamālyānulepanaiḥ | teṣāṃ tu paramaṃ sthānaṃ yaddevairapi durlabham

Translation

जो यहाँ धूप, माला और अनुलेपन से आपकी पूजा करेंगे, वे उस परम धाम को प्राप्त होंगे, जो देवताओं के लिए भी दुर्लभ है।

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• त्र: where
• त्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: त्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverbial suffix: where)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम

• पूजयिष्यन्ति: will worship
• पूजयिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन

• धूप-माल्य-अनुलेपनैः: with incense, garlands, and unguents
• धूप-माल्य-अनुलेपनैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: धूप + माल्य + अनुलेपन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (incense, garlands, and unguents)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; सर्वनाम

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle: indeed/but)

• परमम्: supreme
• परमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (स्थानम् इति) विशेषण

• स्थानम्: abode
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative)

• देवैः: by the gods
• देवैः: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अपि-कारक (particle: even)

• दुर्लभम्: hard to obtain
• दुर्लभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (स्थानम् इति) विशेषण

Speaker

Brāhmaṇas/Ṛṣis

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapāleśvara at Prabhāsa

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/assembly (implied)

Visual Art Cues

Scene: Devotees offer incense smoke, flower garlands, and fragrant sandal paste to the Kapāleśvara liṅga; the sanctum glows, suggesting a ‘supreme abode’ opening beyond the temple space.

Characters & Entities

• Kapāleśvara (implied)
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Simple acts of pūjā performed at the right sacred locus yield extraordinary spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kapāleśvara shrine-site within Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā using dhūpa (incense), mālya (garlands), and anulepana (unguents).