Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

सर्व दुःखप्रशमनं सर्वकार्य्यप्रसाधनम् । चतुर्वर्गप्रदं नित्यं हरिभक्तिविवर्द्धनम्

Transliteration

sarva duḥkhapraśamanaṃ sarvakāryyaprasādhanam | caturvargapradaṃ nityaṃ haribhaktivivarddhanam

Translation

यह समस्त दुःखों का शमन करता है, हर धर्म्य कार्य को सिद्ध करता है, चारों पुरुषार्थ देता है और सदा हरि-भक्ति को बढ़ाता है।

Word by Word

• सर्वदुःखप्रशमनम्: the pacification of all sorrows
• सर्वदुःखप्रशमनम्: Visheshya (Predicate nominal/विधेय)
• Type: Noun
• Root: सर्व-दुःख-प्रशमन (प्रातिपदिक; प्रशमन < प्र+शम् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां दुःखानां प्रशमनम्)

• सर्वकार्यप्रसाधनम्: the accomplishing of all tasks
• सर्वकार्यप्रसाधनम्: Visheshya (Predicate nominal/विधेय)
• Type: Noun
• Root: सर्व-कार्य-प्रसाधन (प्रातिपदिक; प्रसाधन < प्र+साध् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां कार्याणां प्रसाधनम्)

• चतुर्वर्गप्रदम्: granting the four aims of life
• चतुर्वर्गप्रदम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्-वर्ग-प्रद (प्रातिपदिक; प्रद < प्र+दा धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (माहात्म्यम् इत्यर्थे); समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (चतुर्णां वर्गाणां प्रदम्)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverbial accusative used as avyaya)

• हरिभक्तिविवर्द्धनम्: the increase of devotion to Hari
• हरिभक्तिविवर्द्धनम्: Visheshya (Predicate nominal/विधेय)
• Type: Noun
• Root: हरि-भक्ति-विवर्द्धन (प्रातिपदिक; विवर्द्धन < वर्ध् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (हरेः भक्तेः विवर्द्धनम्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devotees read the Dvārakā Māhātmya; from the text emanate four streams symbolizing dharma, artha, kāma, mokṣa, all converging into a radiant image of Hari, while sorrowful figures are soothed and uplifted.

Characters & Entities

• Hari

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Engagement with Dvārakā’s sacred glory is portrayed as holistic dharma: it heals suffering, supports life’s duties and goals, and culminates in deepened devotion to Hari.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā Māhātmya (the sacred account of Dvārakā), implicitly praising Dvārakā as Hari’s city and a bestower of the caturvarga.

What ritualistic prescription is mentioned?

No single rite is specified; the verse summarizes the fruits of devotionally engaging with the māhātmya (reading/hearing/keeping).