Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

धन्यानामपि सा पूज्या अयोध्या सर्वकामदा । या स्वयं रामदेवेन पालिता धर्मबुद्धिना

Transliteration

dhanyānāmapi sā pūjyā ayodhyā sarvakāmadā | yā svayaṃ rāmadevena pālitā dharmabuddhinā

Translation

धन्य जनों में भी अयोध्या पूज्य है, जो सब कामनाएँ देने वाली है; क्योंकि धर्मबुद्धि वाले श्रीरामदेव ने स्वयं उसकी रक्षा और पालन किया।

Word by Word

• धन्यानाम्: of the blessed (people)
• धन्यानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (सामान्यतः), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन

• अपि: even, also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle: 'even/also')

• सा: she/that (city)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• पूज्या: worthy of worship
• पूज्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + पूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त (यत्/ण्यत्-प्रत्ययार्थः: 'to be worshipped'), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम्

• अयोध्या: Ayodhyā
• अयोध्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अयोध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नगरनाम

• सर्वकामदा: giver of all desires
• सर्वकामदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + काम + दा (प्रातिपदिक-निर्माण)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां कामानां दात्री)

• या: which (she)
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)

• स्वयम्: personally
• स्वयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (emphatic adverb: 'personally')

• रामदेवेन: by Lord Rāma
• रामदेवेन: Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: राम + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (रामः एव देवः)

• पालिता: was protected/ruled
• पालिता: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पाल् (धातु) + पालित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः; 'protected/ruled'

• धर्मबुद्धिना: by one whose mind is righteous
• धर्मबुद्धिना: Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
• Type: Adjective
• Root: धर्म + बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मे बुद्धिः यस्य)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (bhūpa)

Visual Art Cues

Scene: Ayodhyā as a worship-worthy city: Rama as dharma-minded king protecting the realm; citizens and sages honor the city and its river Sarayū.

Characters & Entities

• Ayodhyā
• Rāma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A city becomes supremely sacred when governed and sanctified by dharma embodied—here, Lord Rāma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ayodhyā, praised as worship-worthy and wish-fulfilling due to Rāma’s presence and rule.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite; it implies pūjā/reverence toward Ayodhyā as a sacred city.