Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

कलौ निवसतां भूप धन्यास्तेषां मनोरथाः । कृष्णस्य दर्शने नित्यं द्वारकागमने मतिः

Transliteration

kalau nivasatāṃ bhūpa dhanyāsteṣāṃ manorathāḥ | kṛṣṇasya darśane nityaṃ dvārakāgamane matiḥ

Translation

हे राजन्! कलियुग में रहने वालों के मनोरथ धन्य हैं, जिनकी बुद्धि सदा श्रीकृष्ण के दर्शन में और द्वारका जाने में लगी रहती है।

Word by Word

• कलौ: in Kali (age)
• कलौ: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (कलियुगे)

• निवसताम्: of those dwelling
• निवसताम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: नि + वस् (धातु) → निवसत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमान-कृदन्तः (present active participle), पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्

• भूप: O king
• भूप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

• धन्याः: fortunate/blessed
• धन्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• मनोरथाः: wishes/aspirations
• मनोरथाः: Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मनोरथ (प्रातिपदिक; मनस् + रथ)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः (मनसः रथः)

• कृष्णस्य: of Kṛṣṇa
• कृष्णस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• दर्शने: in seeing; at the sight
• दर्शने: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्यम् (अव्यय/नित्य-शब्दस्य अव्ययीभावः)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

• द्वारकागमने: in going to Dvārakā
• द्वारकागमने: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वारकागमन (प्रातिपदिक; द्वारका + गमन)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः तत्पुरुषः (द्वारकायां गमनम्)

• मतिः: inclination/resolve
• मतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Sūta (deduced: Prabhāsa-khaṇḍa narrative voice addressing a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (bhūpa)

Visual Art Cues

Scene: A king is addressed while devotees in Kali-yuga, humble and travel-worn, keep their minds fixed on Kṛṣṇa and the road to Dvārakā; the city appears as a luminous destination beyond the sea.

Characters & Entities

• Kali-yuga
• Śrī Kṛṣṇa
• Dvārakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even in Kali-yuga, the highest good is steady intention toward Kṛṣṇa-darśana and pilgrimage to Dvārakā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, the sacred city associated with Śrī Kṛṣṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the emphasis is on continual resolve for darśana and yātrā (pilgrimage).